शीतलहरबाट जोगिन घरमै अपनाउन सकिने सात सावधानी

शीतलहर, बाक्लो हुस्सु र हिमपातका बेला चिसोबाट जोगिन न्यानो कपडा, मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचना र घरभित्रको सुरक्षित वातावरणमा ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ। विशेषगरी बालबालिका, गर्भवती महिला, ज्येष्ठ नागरिक र दीर्घरोग भएका व्यक्तिलाई चिसोको असर बढी पर्न सक्ने भएकाले परिवारले उनीहरूको हेरचाहमा प्राथमिकता दिनुपर्छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको ‘सम्भावित शीतलहर तथा हिमपात विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा प्रतिकार्य मार्गदर्शन, २०७७’ ले चिसो र हिमपातको जोखिम कम गर्न पूर्वसूचना, जनचेतना, न्यानो कपडा तथा कम्बलको तयारी र स्वास्थ्य सेवाको पहुँचलाई महत्त्व दिएको छ। चिसो मौसममा आगलागी र बन्द कोठामा निसासिने जोखिमप्रति पनि सचेत रहन मार्गदर्शनले जोड दिएको छ।

१. मौसमको सूचना नियमित हेर्नुहोस्
शीतलहर वा हिमपातको सम्भावना हुँदा मौसम पूर्वानुमान र स्थानीय प्रशासनका सूचना हेर्नुहोस्। बाक्लो हुस्सु, हिमपात वा अत्यधिक चिसोको चेतावनी आएको अवस्थामा अनावश्यक यात्रा घटाउनुहोस्। बिहान सबेरै वा राति बाहिर निस्कनुपर्ने भए स्थानीय अवस्था बुझेर मात्र योजना बनाउनु उपयुक्त हुन्छ।

२. न्यानो कपडा र सुरक्षित आश्रयको व्यवस्था गर्नुहोस्
मौसमअनुसार न्यानो कपडा, मोजा, टोपी र कम्बलको व्यवस्था गर्नुहोस्। घरभित्र बस्ने ठाउँ चिसो र ओसिलो नहोस् भन्नेमा ध्यान दिनुहोस्। बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र गर्भवती महिलालाई न्यानो राख्न परिवारका सदस्यले नियमित रूपमा ध्यान दिनुपर्छ।

३. बन्द कोठामा आगो नबाल्नुहोस्
चिसो छल्न कोठाभित्र आगो बाल्दा धुवाँ जम्मा भएर निसासिने वा आगलागी हुने जोखिम रहन्छ। हावा आवतजावत नहुने बन्द कोठामा दाउरा वा अन्य इन्धन बाल्ने काम नगर्नुहोस्। आगो प्रयोग भइरहेको स्थानमा बालबालिकालाई एक्लै नछोड्नुहोस् र आगो निभेको सुनिश्चित नगरी त्यहाँबाट नहट्नुहोस्।

४. श्वासप्रश्वास संक्रमण फैलिन नदिन सावधानी अपनाउनुहोस्
विश्व स्वास्थ्य संगठनले हात नियमित सफा गर्ने, खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा मुख र नाक छोप्ने, बिरामी हुँदा सकेसम्म घरमै बस्ने तथा भीडभाडयुक्त बन्द ठाउँमा मास्क लगाउने उपाय सुझाएको छ। सम्भव भएसम्म घरभित्र हावा आवतजावत हुने व्यवस्था राख्नु पनि उपयोगी हुन्छ।

५. जोखिममा रहेका व्यक्तिको विशेष ख्याल गर्नुहोस्
बालबालिका, गर्भवती महिला, ज्येष्ठ नागरिक र दीर्घरोग भएका व्यक्तिलाई चिसोले बढी असर गर्न सक्छ। उनीहरूलाई न्यानो कपडा र आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउनुहोस्। एक्लै बस्ने ज्येष्ठ नागरिक वा सहयोग आवश्यक पर्ने छिमेकीको अवस्था पनि बुझिरहनुहोस्।

६. स्वास्थ्य समस्या देखिए स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनुहोस्
चिसोका कारण स्वास्थ्य समस्या देखिए वा पहिलेको समस्या बढेमा नजिकको स्वास्थ्य संस्था वा स्वास्थ्यकर्मीसँग सम्पर्क गर्नुहोस्। आफैं औषधि छनोट गरेर प्रयोग गर्नुभन्दा स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनु सुरक्षित हुन्छ।