नेपालका विश्वविद्यालयहरू (त्रिभुवन विश्वविद्यालय, काठमाडौं विश्वविद्यालय, पोखरा विश्वविद्यालय, पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय आदि) तथा चिकित्सा शिक्षा आयोग (MEC) ले स्नातक तथा स्नातकोत्तर तहका प्राविधिक तथा साधारण संकायहरूमा भर्नाका लागि राष्ट्रियस्तरका साझा प्रवेश परीक्षा (Entrance Examinations) सञ्चालन गर्दछन्।
प्रमुख साझा प्रवेश परीक्षाहरू र नियामक निकायहरू
| संकाय / कार्यक्रम | प्रवेश परीक्षा प्रणाली | नियामक निकाय / पोर्टल |
|---|---|---|
| चिकित्सा शिक्षा (MBBS, BDS, BSc Nursing) | CEE (Common Entrance Exam) | चिकित्सा शिक्षा आयोग (mec.gov.np) |
| इन्जिनियरिङ (BE / B.Tech) | IOE CBT Entrance | पुल्चोक इन्जिनियरिङ क्याम्पस (ioe.edu.np) |
| व्यवस्थापन (BBA, BIM, BBM) | CMAT (Central Management Admission Test) | TU व्यवस्थापन संकाय (fomecd.edu.np) |
| कम्प्युटर विज्ञान (B.Sc CSIT, BIT) | IOST Entrance | TU विज्ञान तथा प्रविधि अध्ययन संस्थान (iost.tu.edu.np) |
| मानविकी तथा कम्प्युटर (BCA) | BCA Entrance Exam | TU मानविकी तथा सामाजिक शास्त्र संकाय (fohss.tu.edu.np) |
आवश्यक न्यूनतम शैक्षिक योग्यता
- कक्षा १२ उत्तीर्ण: राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड (NEB) वा सो सरहबाट न्यूनतम सीजीपीए (साधारणतया १.८ देखि २.४) सहित उत्तीर्ण।
- विषयगत सर्त: इन्जिनियरिङ र मेडिकलका लागि भौतिक, रसायन, जीव वा गणित विषयमा न्यूनतम ‘C’ वा ‘C+’ ग्रेड।
- समकक्षता: भारतीय बोर्ड (CBSE) वा ए-लेभल (A-Level) पढेका विद्यार्थीका हकमा पाठ्यक्रम विकास केन्द्रको समकक्षता अनिवार्य।
चरणबद्ध प्रवेश परीक्षा आवेदन कार्यविधि
- अनलाइन पोर्टलमा फाराम दर्ता: सम्बन्धित आयोग वा डिन कार्यालयको पोर्टलमा आफ्नो व्यक्तिगत र शैक्षिक विवरण भर्नुहोस्।
- प्रवेश परीक्षा दस्तुर भुक्तानी: तोकिएको परीक्षा दस्तुर (रु. १,००० देखि रु. ४,००० सम्म) डिजिटल भुक्तानी प्रणालीमार्फत दाखिला गर्नुहोस्।
- प्रवेशपत्र (Admit Card) डाउनलोड: फाराम स्वीकृत भएपछि फोटो र रोल नम्बरसहितको रंगिन प्रवेशपत्र डाउनलोड गरी प्रिन्ट गर्नुहोस्।
- परीक्षा उपस्थिति: तोकिएको परीक्षा केन्द्र वा कम्प्युटर ल्याबमा प्रवेशपत्र र सक्कल नागरिकतासहित परीक्षा दिनुहोस्।
- मेरिट सूची र कलेज भर्ना: परीक्षाको नतिजा मेरिट सूचीमा नाम आएपछि प्राथमिकता अनुसारको कलेजमा भर्ना हुनुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Frequently Asked Questions)
प्रश्न: के प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण नगरी सिधै कलेजमा भर्ना हुन पाइन्छ?
उत्तर: पाइँदैन। नेपाल सरकार र विश्वविद्यालयहरूको नियम अनुसार प्राविधिक तथा प्रोफेसनल विषयहरूमा प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण नगरी गरिएको भर्ना अवैध मानिन्छ र दर्ता नम्बर पाइँदैन।
प्रश्न: कक्षा १२ को नतिजा नआउँदै प्रवेश परीक्षा फाराम भर्न मिल्छ?
उत्तर: कतिपय विश्वविद्यालयहरूले कक्षा १२ को परीक्षा दिइसकेका विद्यार्थीहरूलाई रोल नम्बर र सिम्बोल नम्बरका आधारमा सर्तसहित (Appeared) फाराम भर्ने अवसर दिन्छन्।
विद्यार्थी सचेतना: कुनै पनि कलेज वा बिचौलियाले ‘प्रवेश परीक्षाबिना सिट पक्का गरिदिन्छु’ भनेमा विश्वास नगर्नुहोस्। सधैँ आधिकारिक प्रवेश परीक्षा मेरिट सूचीबाट मात्र भर्ना हुनुहोस्।
