नेपालको विद्यालय शिक्षाको अन्तिम चरण कक्षा १२ को राष्ट्रिय बोर्ड परीक्षा राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड (National Examination Board – NEB) द्वारा सञ्चालन गरिन्छ। कक्षा ११ को रजिष्ट्रेशन, कक्षा १२ को बोर्ड परीक्षा, नतिजा प्रकाशन, ट्रान्सक्रिप्ट, प्रोभिजनल, माइग्रेसन प्रमाणपत्र (TPM) वितरण र विवरण संशोधन कार्यविधि यस निर्देशिकामा प्रस्तुत गरिएको छ।
द्रुत अवलोकन (Quick Overview)
- नियामक निकाय: राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड (NEB), सानोठिमी, भक्तपुर तथा ७ वटै प्रदेश परीक्षा व्यवस्थापन कार्यालयहरू
- आधिकारिक पोर्टल: neb.gov.np
- प्रमाणपत्र प्याकेज (TPM): ट्रान्सक्रिप्ट (Transcript), प्रोभिजनल (Provisional) र माइग्रेसन (Migration)
- लाग्ने दस्तुर: नियमित परीक्षा दस्तुर रु. ६००; कक्षा १२ उत्तीर्णपछि तीनवटै प्रमाणपत्र प्याकेजको रु. १,१०० देखि रु. १,६००
- उत्तीर्ण मापदण्ड: प्रत्येक विषयको सैद्धान्तिकमा न्यूनतम ३५% (D ग्रेड) र प्रयोगात्मकमा ४०% (C ग्रेड) अनिवार्य
कक्षा ११ र १२ का प्रमुख प्रक्रियाहरू
- कक्षा ११ रजिष्ट्रेशन: कक्षा ११ मा भर्ना भएपछि विद्यालयमार्फत NEB मा दर्ता फाराम (Registration Form) भर्नुपर्दछ, जसबाट विद्यार्थीले स्थायी रजिष्ट्रेशन नम्बर प्राप्त गर्दछन्।
- कक्षा १२ परीक्षा आवेदन: वार्षिक बोर्ड परीक्षाका लागि विद्यालयमार्फत परीक्षा फाराम भरी सम्बन्धित प्रदेश कार्यालयमा बुझाउनुपर्दछ।
- ग्रेडवृद्धि (Supplementary) परीक्षा: बढीमा २ विषयमा NG आएका विद्यार्थीहरूका लागि नतिजा प्रकाशित भएको केही हप्तामै ग्रेडवृद्धि परीक्षा सञ्चालन गरिन्छ।
ट्रान्सक्रिप्ट तथा माइग्रेसन (TPM) लिने कार्यविधि
कक्षा ११ र १२ दुवै तह उत्तीर्ण भई सबै विषयमा ग्रेड प्राप्त गरेपछि विद्यार्थीहरूले विश्वविद्यालय भर्ना वा वैदेशिक अध्ययनका लागि आवश्यक प्रमाणपत्र यसरी लिन सक्दछन्:
- सम्बन्धित प्रदेशस्थित NEB कार्यालय वा सानोठिमी केन्द्रमा गई TPM फाराम भर्ने।
- तोकिएको शुल्क (राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक वा नेपाल बैंकको NEB खातामा) दाखिला गर्ने।
- कक्षा ११ र १२ का प्रवेशपत्र र ग्रेडसिटका प्रतिलिपिहरू संलग्न गर्ने।
- कागजात पेश गरेको २ देखि ३ कार्यदिनभित्र डिजिटल क्युआर कोडसहितको आधिकारिक ट्रान्सक्रिप्ट, प्रोभिजनल र माइग्रेसन प्रमाणपत्र प्राप्त हुन्छ। यसैका आधारमा वैदेशिक अध्ययनका लागि एनओसी (NOC) लिन सकिन्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Frequently Asked Questions)
प्रश्न: कक्षा ११ मा एउटा विषयमा NG छ भने कक्षा १२ को ट्रान्सक्रिप्ट पाइन्छ?
उत्तर: पाइँदैन। कक्षा ११ र १२ दुवै वर्षका सबै विषय क्लियर भएपछि मात्र NEB ले एकीकृत ट्रान्सक्रिप्ट जारी गर्दछ।
प्रश्न: माइग्रेसन प्रमाणपत्र किन चाहिन्छ?
उत्तर: कक्षा १२ पछि त्रिभुवन विश्वविद्यालय, काठमाडौं विश्वविद्यालय वा अन्य विश्वविद्यालयमा स्नातक तह भर्ना हुन मूल माइग्रेसन प्रमाणपत्र अनिवार्य बुझाउनुपर्दछ।
विद्यार्थी सूचना: प्रमाणपत्र लिँदा नाम, थर, जन्म मिति र बाबुको नाम नागरिकता अनुसार मिलेको यकिन गर्नुहोस्। गल्ती भएमा तत्काल सच्याउनुहोला।
