नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालय अन्तर्गतको राहदानी विभाग (Department of Passports) ले साधारण, कूटनीतिक तथा विशेष प्रयोजनका लागि पूर्णतया विद्युतीय ई-राहदानी (e-Passport) जारी गर्दै आएको छ। ई-राहदानी प्राप्त गर्नका लागि आवेदकले अनिवार्य रूपमा अनलाइन प्रि-एनरोलमेन्ट फाराम भरी बायोमेट्रिक मिति र समय सुरक्षित गर्नुपर्दछ।
द्रुत अवलोकन (Quick Overview)
- सम्बन्धित निकाय: राहदानी विभाग, त्रिपुरेश्वर तथा देशभरका ७७ वटै जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरू
- अनिवार्य पूर्वसर्त: राष्ट्रिय परिचय नम्बर (National Identity Number – NIN)
- फाराम प्रणाली: अनलाइन ई-राहदानी पोर्टल (emrtds.nepalpassport.gov.np)
- लाग्ने समय: विभागबाट २ देखि ३ कार्यदिन (द्रुतमार्ग) / जिल्ला प्रशासनबाट १० देखि १५ कार्यदिन
- आधिकारिक दस्तुर: रु. ५,००० देखि रु. २०,००० सम्म (पृष्ठ संख्या र कार्यालय अनुसार)
आवेदनका लागि योग्यता तथा को-कसले पाउँछन्?
नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका सबै नेपाली नागरिकहरूले ई-राहदानीका लागि आवेदन दिन सक्नेछन्। १६ वर्ष मुनिका नाबालिगको हकमा आधिकारिक जन्मदर्ता र बाबु/आमाको नागरिकताको आधारमा राहदानी जारी गरिन्छ। हाल नयाँ राहदानी बनाउन, म्याद सकिएर नवीकरण गर्न वा हराएको/बिग्रिएको ठाउँमा नयाँ लिन अनिवार्य रूपमा १० अङ्कको राष्ट्रिय परिचय नम्बर (NIN) आवश्यक पर्दछ।
आवश्यक कागजातहरूको सूची (Required Documents Checklist)
- नेपाली नागरिकताको सक्कल प्रमाणपत्र (Original Nepali Citizenship)
- राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर (NIN) भएको आधिकारिक प्रमाणीकरण स्लिप
- अनलाइन आवेदन फाराम भरेपछि प्राप्त हुने बारकोडसहितको आवेदन फाराम प्रिन्ट
- विवाहित महिलाको हकमा नागरिकतामा पतिको नाम उल्लेख नभएमा सक्कल विवाह दर्ता प्रमाणपत्र
- बसाइँसराइ भएको अवस्थामा आधिकारिक बसाइँसराइ दर्ता प्रमाणपत्र
- नवीकरणको हकमा: पुरानो सक्कल राहदानी र सोको प्रतिलिपि (विस्तृत जानकारीका लागि राहदानी नवीकरण निर्देशिका हेर्नुहोस्)
- तोकिएको राजस्व रकम दाखिला गरेको बैंक भौचर वा कनेक्ट-आईपीएस डिजिटल रसिद
चरणबद्ध अनलाइन आवेदन तथा बायोमेट्रिक प्रक्रिया (Step-by-Step Procedure)
- आधिकारिक पोर्टलमा प्रवेश: राहदानी विभागको पोर्टल (emrtds.nepalpassport.gov.np) मा जानुहोस् र ‘Apply for Passport’ मा क्लिक गर्नुहोस्।
- राहदानीको प्रकार छनोट: साधारण राहदानी (Ordinary Passport) अन्तर्गत ३४ पृष्ठ वा ६६ पृष्ठमध्ये आफूलाई आवश्यक विकल्प रोज्नुहोस्।
- व्यक्तिगत विवरण प्रविष्टि: राष्ट्रिय परिचय नम्बर (NIN), नागरिकता नम्बर, जन्म मिति र ठेगाना प्रविष्ट गर्नुहोस्। विवरण नागरिकता र राष्ट्रिय परिचयपत्रसँग अक्षरशः मिल्नुपर्दछ।
- कार्यालय तथा मिति बुकिङ: आफ्नो स्थायी ठेगाना अनुसारको जिल्ला प्रशासन कार्यालय वा त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभाग छनोट गरी बायोमेट्रिकका लागि मिति र समय (Appointment Slot) छान्नुहोस्।
- फाराम प्रिन्ट र राजस्व भुक्तानी: फाराम सबमिट गरेपछि प्राप्त बारकोडसहितको आवेदन डाउनलोड गरी प्रिन्ट गर्नुहोस् र तोकिएको राजस्व अनलाइन वा बैंक काउन्टरमा भुक्तानी गर्नुहोस्।
- बायोमेट्रिक स्टेसनमा उपस्थिति: तोकिएको दिन र समयमा सक्कल कागजातसहित बायोमेट्रिक स्टेसनमा उपस्थित भई १० औँठाछाप, डिजिटल आइरिस स्क्यान, विद्युतीय हस्ताक्षर र प्रत्यक्ष फोटो खिचाउनुहोस्।
- राहदानी सङ्कलन: राहदानी तयार भएपछि दर्ता भएको मोबाइल नम्बरमा एसएमएस (SMS) प्राप्त हुनेछ। त्यसपछि स्वयं उपस्थित भई पुरानो नागरिकता/रसिद देखाई नयाँ ई-राहदानी बुझ्नुहोस्।
आधिकारिक राजस्व दस्तुर विवरण (Official Fee Structure)
| राहदानी प्रकार / पृष्ठ | जिल्ला प्रशासन / इलाका कार्यालय | राहदानी विभाग, त्रिपुरेश्वर (द्रुतमार्ग) |
|---|---|---|
| साधारण ३४ पृष्ठ (वयस्क) | रु. ५,००० | रु. १२,००० |
| साधारण ६६ पृष्ठ (व्यावसायिक/धेरै यात्रा गर्ने) | रु. १०,००० | रु. २०,००० |
| नाबालिग (१० वर्ष मुनि, ३४ पृष्ठ) | रु. २,५०० | रु. ६,००० |
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Frequently Asked Questions)
प्रश्न: राष्ट्रिय परिचयपत्र कार्ड हातमा नपरी नम्बर (NIN) ले मात्र राहदानी बन्छ?
उत्तर: हो, पूर्णतया बन्छ। बायोमेट्रिक दिएपछि मोबाइलमा एसएमएस वा स्लिपमार्फत प्राप्त १० अङ्कको राष्ट्रिय परिचय नम्बर (NIN) राहदानीका लागि शतप्रतिशत मान्य हुन्छ।
प्रश्न: काठमाडौं बाहिर स्थायी ठेगाना भएकाले त्रिपुरेश्वर विभागबाट राहदानी लिन पाउँछन्?
उत्तर: द्रुतमार्ग (रु. १२,००० तिरेर) राहदानी लिन जुनसुकै जिल्लाका नागरिकले त्रिपुरेश्वर विभागको अपोइन्टमेन्ट लिन सक्नेछन्। साधारण ५ हजारको राहदानी भने आफ्नै स्थायी ठेगानाको जिल्ला प्रशासन वा बसाइँसराइको जिल्लाबाट मात्र लिनुपर्दछ।
नागरिक सूचना तथा सचेतना: राहदानी बनाउन कुनै पनि बिचौलिया वा अनधिकृत एजेन्टलाई अतिरिक्त रकम नबुझाउनुहोस्। यो निर्देशिका राहदानी विभागको पछिल्लो राजपत्र सूचना र आधिकारिक कार्यविधिको आधारमा तयार पारिएको हो।
