कर चुक्ता प्रमाणपत्र (Tax Clearance Certificate) अनलाइन प्राप्ति कार्यविधि तथा सर्तहरू

आन्तरिक राजस्व विभाग अन्तर्गत दर्ता भएका करदाता (प्राकृतिक व्यक्ति वा संस्था) ले कुनै निश्चित आर्थिक वर्षसम्मको सम्पूर्ण कर दायित्व भुक्तान गरी कानुन बमोजिम सम्पूर्ण आय विवरण तथा भ्याट विवरण बुझाइसकेको आधिकारिक प्रमाणलाई कर चुक्ता प्रमाणपत्र (Tax Clearance Certificate) भनिन्छ। हाल यो प्रमाणपत्र करदाता पोर्टलबाट स्वतः अनलाइन जारी हुन्छ।

द्रुत अवलोकन (Quick Overview)

• जारी गर्ने निकाय: आन्तरिक राजस्व विभाग, सम्बन्धित आन्तरिक राजस्व कार्यालय (IRO) वा करदाता सेवा कार्यालय (TSO)
• अनलाइन सेवा पोर्टल: taxpayerportal.ird.gov.np
• सरकारी दस्तुर: पूर्णतया निःशुल्क (Free of Cost)
• प्रमाणपत्रको स्वरूप: आधिकारिक क्युआर कोडसहितको विद्युतीय प्रमाणपत्र (e-Tax Clearance Certificate)
• लाग्ने समय: कर खातामा बक्यौता शून्य भएमा तुरुन्तै अनलाइन डाउनलोड (तत्काल)

कर चुक्ता प्रमाणपत्र कुन-कुन प्रयोजनका लागि चाहिन्छ?

• सरकारी वा सार्वजनिक निकायका ठेक्कापट्टा, बोलपत्र (Tender/Bidding) मा सहभागी हुन।
• विदेशी भिसा आवेदन (अध्ययन, भ्रमण वा व्यावसायिक भिसा) मा आर्थिक हैसियत पुष्टि गर्न।
• बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट व्यावसायिक ऋण (Business Loan) प्राप्त गर्न वा नवीकरण गर्न।
• कम्पनी खारेजी (Company Liquidation) वा शेयर स्वामित्व हस्तान्तरण गर्न।
• सरकारबाट पाउने अनुदान, निर्यात सहुलियत वा कर फिर्ता दाबी गर्न।

कर चुक्ता पाउन पूरा हुनुपर्ने पूर्वसर्तहरू

1. आयकर विवरण दाखिला: सम्बन्धित आर्थिक वर्षको वार्षिक आयकर विवरण (D-01/D-02/D-03) पेश भइसकेको हुनुपर्ने।
2. भ्याट र टीडीएस फरफारक: भ्याटमा दर्ता भएको भए सबै महिनाको भ्याट विवरण र टीडीएस रकम दाखिला भई बक्यौता शून्य हुनुपर्ने।
3. अडिट रिपोर्ट अपलोड: कम्पनी तथा ठूला फर्मको हकमा लेखापरीक्षकबाट प्रमाणित ब्यालेन्स सिट अपलोड भएको हुनुपर्ने।
4. कुनै कर बक्यौता नभएको: कर खाता (Tax Ledger) मा कुनै पनि पुरानो बक्यौता, जरिवाना वा ब्याज बाँकी नरहेको।

चरणबद्ध अनलाइन कर चुक्ता लिने कार्यविधि

1. करदाता पोर्टलमा लगइन: taxpayerportal.ird.gov.np मा गई Taxpayer Login गर्नुहोस्।
2. कर खाताको स्थिति जाँच: ‘Taxpayer Ledger’ मा गई कुनै बक्यौता वा बेरुजु बाँकी छ कि छैन यकिन गर्नुहोस्। बक्यौता भए पहिले चुक्ता गर्नुहोस्।
3. कर चुक्ता आवेदन: मेनुबाट ‘Tax Clearance Certificate’ विकल्प रोज्नुहोस् र चाहेको आर्थिक वर्ष चयन गर्नुहोस्।
4. प्रणाली प्रमाणीकरण: प्रणालीले स्वचालित रूपमा आयकर, भ्याट, अन्तःशुल्क र टीडीएसको अवस्था रुजु गर्दछ।
5. क्युआर कोडसहितको प्रमाणपत्र डाउनलोड: सबै विवरण मिलेको अवस्थामा प्रणालीबाट तुरुन्तै आधिकारिक क्युआर कोड अंकित कर चुक्ता प्रमाणपत्र डाउनलोड गरी प्रिन्ट गर्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Frequently Asked Questions)

नागरिक सूचना: कर चुक्ता प्रमाणपत्र पूर्णतया निःशुल्क उपलब्ध हुन्छ। कर खाता सफा राखी नियमित रूपमा समयमै कर दाखिला गर्नुहोस्।