नेपालका सामुदायिक (सरकारी) विद्यालयहरूमा योग्य, दक्ष र तालिमप्राप्त शिक्षकहरू छनोट गर्न तथा शिक्षकहरूको स्थायी अध्यापन अनुमतिपत्र (Teaching License) जारी गर्न शिक्षक सेवा आयोग (Teachers Service Commission – TSC) ले राष्ट्रिय परीक्षा तथा छनोट प्रक्रिया सञ्चालन गर्दछ।
द्रुत अवलोकन (Quick Overview)
- सम्बन्धित निकाय: शिक्षक सेवा आयोग (TSC), सानोठिमी, भक्तपुर
- अनलाइन पोर्टल: online.tsc.gov.np
- दुई मुख्य परीक्षाहरू: १. अध्यापन अनुमतिपत्र (Teaching License) र २. स्थायी शिक्षक खुला प्रतियोगिता
- तहगत संरचना: प्राथमिक तह (प्रावि), निम्न माध्यमिक तह (निमावि), र माध्यमिक तह (मावि)
- उमेर हद: १८ वर्ष पूरा भई ४० वर्ष ननाघेको हुनुपर्ने
अध्यापन अनुमतिपत्र (Teaching License) सम्बन्धी नियम
सामुदायिक वा संस्थागत विद्यालयमा स्थायी शिक्षकको परीक्षा दिन वा शिक्षक बन्न अनिवार्य रूपमा अध्यापन अनुमतिपत्र हुनुपर्दछ:
- न्यूनतम शैक्षिक योग्यता: सम्बन्धित तहका लागि शिक्षा संकाय (Education) मा कक्षा १२, स्नातक वा स्नातकोत्तर उत्तीर्ण वा अन्य संकाय पढेका हकमा १० महिने शिक्षक तालिम पूरा गरेको।
- विशेष छुट विषयहरू: विज्ञान, गणित, अंग्रेजी, कम्प्युटर, लेखा र सिभिल/इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ पढेका विद्यार्थीहरूले शिक्षा संकाय वा तालिम नभए पनि माध्यमिक तहको अध्यापन अनुमतिपत्र परीक्षा दिन पाउने व्यवस्था गरिएको छ।
स्थायी शिक्षक पदपूर्तिका परीक्षा चरणहरू
- सामान्य परीक्षा (General Exam): १०० पूर्णाङ्कको वस्तुगत बहुवैकल्पिक परीक्षा (शिक्षा, सामान्य ज्ञान, आइसिटी र संविधान)। यसमा कम्तीमा ५०% अंक ल्याउने मात्र दोस्रो चरणमा छनोट हुन्छन्।
- विषयगत परीक्षा (Subjective Exam): १०० पूर्णाङ्कको सम्बन्धित विषयको अध्यापन विधि र पाठ्यक्रममा आधारित लिखित परीक्षा।
- प्रयोगात्मक तथा अन्तर्वार्ता: २५ पूर्णाङ्कको अन्तर्वार्ता र कक्षा शिक्षण प्रस्तुतिपछि अन्तिम स्थायी सिफारिस सूची प्रकाशन गरिन्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Frequently Asked Questions)
प्रश्न: लाइसेन्स नभई सरकारी शिक्षकको खुला परीक्षा दिन पाइन्छ?
उत्तर: पाइँदैन। स्थायी शिक्षकको खुला विज्ञापनमा दरखास्त दिन सम्बन्धित तहको अध्यापन अनुमतिपत्र (Teaching License) अनिवार्य हुन्छ।
प्रश्न: अध्यापन अनुमतिपत्रको म्याद कति वर्ष हुन्छ?
उत्तर: शिक्षक सेवा आयोगले जारी गरेको स्थायी अध्यापन अनुमतिपत्र आजीवन वैध रहन्छ, यसलाई नवीकरण गरिरहनु पर्दैन।
शिक्षक उम्मेदवार सूचना: शिक्षक सेवा आयोगको सम्पूर्ण प्रक्रिया निष्पक्ष र पारदर्शी हुन्छ। परीक्षा पाठ्यक्रम अनुसार तयारी गरी प्रतिस्पर्धा गर्नुहोस्।
