नेपाल, भुटान र भारतका याक तथा चौँरीपालकका साझा समस्या समाधान गर्न हिमालय याक किसान सञ्जाल औपचारिक रूपमा सुरु गर्ने तयारी भएको छ। सञ्जाल भुटानमा अक्टोबर २३ र २४ मा आयोजना हुने नवौँ रोयल हाइल्यान्ड महोत्सवका क्रममा सार्वजनिक गरिने समाचार संस्थाहरूले जनाएका छन्।
- सञ्जालले तीन देशका याक तथा चौँरीपालकबीच ज्ञान आदानप्रदान, क्षमता विकास र साझा पैरवीलाई प्राथमिकता दिनेछ।
- हिमाली क्षेत्रमा चरनभूमि घट्नु, जलवायु परिवर्तन, आनुवंशिक विविधतामा दबाब र बजार पहुँचको कमी मुख्य चुनौतीका रूपमा उल्लेख छन्।
- सञ्जालको सचिवालय भुटानमा रहनेछ र यसको नेतृत्व याकपालक समुदायले गर्ने योजना छ।
- नेपालको राष्ट्रिय कृषि गणना २०२१/२२ अनुसार ९,८९९ किसानले ५३,१९५ याक, नाक र चौँरी पालेका थिए।
सीमापार सहकार्य किन आवश्यक?
याकपालन हिमाली समुदायको जीविकोपार्जन, स्थानीय अर्थतन्त्र र सांस्कृतिक परम्परासँग जोडिएको छ। तर चरन क्षेत्रको क्षयीकरण, जलवायु परिवर्तन, वन्यजन्तुबाट पशुधनमा हुने क्षति र युवाको बसाइँसराइले परम्परागत पशुपालनमा चुनौती थपेको छ। किसान, अनुसन्धानकर्ता र सरकारी निकायबीच क्षेत्रीय सहकार्य आवश्यक रहेको समाचारमा उल्लेख छ।
नयाँ सञ्जालले किसानहरूलाई अनुभव र उपयोगी अभ्यास साझा गर्ने, नीतिगत पैरवी गर्ने तथा याकका आनुवंशिक स्रोत र चरनभूमि संरक्षणमा सहकार्य गर्ने मञ्च उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ।
स्रोत
- Nepal News — Himalayan yak farmers’ network to link Nepal, Bhutan and India (१९ अक्टोबर २०२६)
- NewsPolar — Himalayan Yak Herders from Nepal, India and Bhutan to Launch First Regional Network (१९ अक्टोबर २०२६)
तस्बिर: Agnes Kwong / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0






