भोटेकोशी विपद्को कारण पत्ता लगाउन सरकारले सात सदस्यीय विशेषज्ञ समिति बनायो

११ घण्टा अगाडि

काठमाडौं, असोज ४ — सरकारले गत भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा भएको विनाशकारी बाढीको वास्तविक कारण र घटनाक्रम पत्ता लगाउन सात सदस्यीय विशेषज्ञ समिति गठन गरेको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले गठन गरेको समितिले बाढीको सम्भावित उत्पत्ति क्षेत्रदेखि तल्लो प्रभावित नदी क्षेत्रसम्म स्थलगत तथा वैज्ञानिक अध्ययन गर्नेछ।

मुख्य बुँदा

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले सात सदस्यीय विशेषज्ञ समिति गठन गरेको छ।
समितिले भौगर्भिक, हिमनदी, जलविज्ञान र रिमोट सेन्सिङसम्बन्धी प्रमाण अध्ययन गर्नेछ।
भदौ १० को विपद् सामान्य बाढी मात्र थियो वा विभिन्न हिमाली जोखिमको श्रृंखलाबद्ध घटना थियो भन्ने अध्ययन गरिनेछ।
जलवायु परिवर्तनको सम्भावित भूमिकासमेत वैज्ञानिक प्रमाणका आधारमा मूल्याङ्कन गरिनेछ।

मन्त्रालयका अनुसार पानी नीति तथा सुशासन विज्ञ देवेश बेलबासेको संयोजकत्वमा बनेको समितिमा जलविज्ञ डा. नरेन्द्रमान शाक्य, हिमनदी विज्ञ डा. रिजनभक्त कायस्थ, रिमोट सेन्सिङ विज्ञ डा. उत्तमबाबु श्रेष्ठ, भूगर्भविद् डा. मेघराज धिताल, जलविद्युत् पूर्वाधार विज्ञ डा. हरि पण्डित र विपद् जोखिम न्यूनीकरण विज्ञ अनिल पोखरेल छन्।

प्रारम्भिक अध्ययनले भोटेकोशी–ल्हेन्दे नदी प्रणालीमा विपद् कहाँबाट सुरु भयो, कुन भौतिक प्रक्रियाले त्यसलाई निम्त्यायो र घटना कसरी तल्लो क्षेत्रमा फैलियो भन्ने विषयमा पर्याप्त वैज्ञानिक प्रमाण नपुगेको देखाएको थियो। त्यसैले सरकारले विस्तृत अध्ययनपछि मात्र विपद्को वैज्ञानिक कारण र प्रकृति निर्धारण गर्ने भएको हो।

समितिले भूगर्भ, तापक्रम, पानीको प्रवाह, हिमनदी तथा पहाडी भू–जोखिमसँगै घटनाको क्रम र जलवायु परिवर्तनको सम्भावित प्रभावबारे अध्ययन गर्नेछ। अध्ययनबाट जलविद्युत् तथा अन्य पूर्वाधारलाई भविष्यमा यस्ता विपद्बाट जोगाउन आवश्यक तयारीका उपायसमेत पहिचान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।