अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले अमेरिकी पत्रिका टाइमले सार्वजनिक गरेको सन् २०२६ का १०० प्रभावशाली जलवायु नेताको सूचीमा समेटिएका छन्। नेपालको जलवायु जोखिमलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठाउने र जलवायु न्याय तथा सहयोगका लागि उनले गरेको पैरवीलाई टाइमको प्रोफाइलमा उल्लेख गरिएको छ।
नोभेम्बर ९ मा सार्वजनिक उक्त सूचीसम्बन्धी विवरणमा, अगस्टमा नेपालमा आएको विनाशकारी हिमनदीजन्य बाढीपछि जलवायु परिवर्तनबाट बढी प्रभावित मुलुकलाई न्यायोचित सहयोग उपलब्ध गराउनुपर्ने वाग्लेको अभियानलाई विशेष रूपमा जोड दिइएको छ। विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा तुलनात्मक रूपमा कम योगदान गर्ने विकासशील मुलुकले जलवायु परिवर्तनका असर असमान रूपमा भोगिरहेको तर्क पनि प्रोफाइलमा समेटिएको छ।
वाग्लेले जलवायु वित्त, क्षति तथा नोक्सानीसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय संयन्त्र र जोखिममा रहेका हिमाली समुदायका लागि सहयोग जुटाउने विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय बहसमा उठाउँदै आएका छन्। बाढीपछिको पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक स्रोत जुटाउने विषय पनि नेपालको जलवायु कूटनीतिको महत्त्वपूर्ण पक्ष बनेको छ।
प्रकाशित विवरणअनुसार, नेपालले जलवायु क्षतिपूर्तिका लागि चीन, अमेरिका र भारतसँग औपचारिक आग्रह गरेको थियो। टाइमको प्रोफाइलमा उद्धृत विवरणअनुसार संयुक्त राष्ट्रसंघले अक्टोबर २२ मा नेपालका लागि क्षति तथा नोक्सानी कोषबाट २१.६ मिलियन अमेरिकी डलर बराबरको रकम प्रारम्भिक रूपमा स्वीकृत गरेको उल्लेख छ। यो प्रारम्भिक स्वीकृति हो; यसलाई सम्पूर्ण पुनर्निर्माण लागतको पूर्ति वा नेपालले सबै रकम प्राप्त गरिसकेको अर्थमा बुझ्नु हुँदैन।
यो पहिचान सार्वजनिक भएको समयमा नेपालले संयुक्त राष्ट्रसंघीय जलवायु सम्मेलन (कोप–३१) मा जलवायु वित्त, अनुकूलनका लागि सहयोग र हिमाली मुलुकका विशिष्ट जोखिमलाई अन्तर्राष्ट्रिय छलफलमा प्राथमिकता दिनुपर्ने विषय उठाइरहेको थियो। सम्मेलन टर्कीको अन्ताल्यामा सुरु भएको र वाग्ले त्यसमा सहभागी हुन पुगेको विवरण पनि प्रकाशित भएको छ।
यस समाचारमा एउटा महत्त्वपूर्ण सम्पादकीय सन्दर्भ पनि छ। टाइमको वेबसाइटमा प्रकाशित वाग्लेबारेको प्रोफाइललाई ‘Ally’ सँगको साझेदारीमा तयार गरिएको प्रायोजित सामग्रीका रूपमा चिनाइएको छ। त्यसैले सूचीमा समावेश भएको तथ्यसँगै प्रोफाइलको प्रायोजनसम्बन्धी खुलासालाई पनि स्पष्ट रूपमा बुझ्नु आवश्यक छ।
सूचीमा समावेश हुनु वाग्लेको जलवायु पैरवीलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा देखिएको पहिचान हो। तर नेपालको जलवायु जोखिमका लागि आवश्यक वित्तीय सहयोग, क्षति तथा नोक्सानीको न्यायोचित सम्बोधन र हिमाली समुदायको दीर्घकालीन संरक्षण सुनिश्चित गर्न ठोस कार्यान्वयन अझै मुख्य चुनौती रहनेछ।
- टाइमको सन् २०२६ को १०० प्रभावशाली जलवायु नेताको सूचीमा अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले समेटिएका छन्।
- नेपालको जलवायु जोखिम, जलवायु न्याय र अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय सहयोगका लागि वाग्लेले गरेको पैरवीलाई प्रोफाइलमा उल्लेख गरिएको छ।
- नेपालका लागि क्षति तथा नोक्सानी कोषबाट २१.६ मिलियन अमेरिकी डलर प्रारम्भिक रूपमा स्वीकृत भएको विवरण छ।
- वाग्लेबारेको टाइम प्रोफाइललाई ‘Ally’ सँगको साझेदारीमा तयार गरिएको प्रायोजित सामग्रीका रूपमा चिनाइएको छ।
स्रोत: प्रकाशित स्वतन्त्र समाचार प्रतिवेदनका आधारमा गरिएको तथ्य परीक्षण।
💬 पाठक टिप्पणी (Comments) 0
गुगल, फेसबुक वा मेरोसाथ खाता मार्फत सजिलै जोडिनुहोस्।