नेप्सेमा नियमित कारोबार पुनः सुरु, ७२ ब्रोकरको प्रणालीमा आएको समस्या समाधान

सेयर बजार तथा पुँजी बजार सुधारको प्रतिनिधि चित्र
नेपालको पुँजी बजार सुधार र सेयर बजार विश्लेषणका लागि प्रतिनिधि चित्र; Wikimedia Commons, CC0.

डाटा सेन्टरमा आएको प्राविधिक समस्याका कारण एक दिन रोकिएको नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) को नियमित सेयर कारोबार मंगलबार, २२ सेप्टेम्बर २०२६ देखि पुनः सुरु भएको छ। ७२ वटा ब्रोकरका ट्रेडिङ प्रणाली सञ्चालनमा असर परेको घटनापछि कारोबार खुलाइए पनि समस्याको प्राविधिक कारण र सम्भावित प्रणालीगत जोखिमबारे थप अध्ययन भइरहेको छ।

  • डाटा हब प्रालिमा आएको समस्या समाधान भएपछि नेप्सेमा नियमित कारोबार पुनः सुरु भएको हो।
  • प्रभावित डाटा सेन्टरमा ७२ वटा ट्रेडिङ सदस्यका प्रणाली सञ्चालनमा थिए।
  • नेप्सेले सेप्टेम्बर २१ मा नियमित कारोबार स्थगित गरेको थियो।
  • नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले घटनाबारे अध्ययन तथा आवश्यक सुधारका उपायसहितको प्रतिवेदन मागेको छ।
  • सेबोनले उपकार्यकारी निर्देशकको नेतृत्वमा पाँच सदस्यीय निरीक्षण टोलीसमेत पठाएको छ।

समस्या समाधानपछि बजार खुल्यो

नेप्सेका सूचना अधिकारी मुराहरी पराजुलीका अनुसार डाटा हब प्रालिले आफ्नो डाटा सेन्टरमा देखिएको प्राविधिक समस्या समाधान भएको जानकारी दिएपछि नियमित कारोबार सञ्चालन गरिएको हो। नेप्सेले यसअघि सम्भावित जोखिमबाट मुख्य कारोबार प्रणालीलाई जोगाउन सेप्टेम्बर २१ को कारोबार रोकेको थियो।

समस्या समाधान भएको जानकारी आएपछि मंगलबारदेखि कारोबार सामान्य तालिकाअनुसार सञ्चालनमा आएको हो। यससँगै अघिल्लो दिन रोकिएको दोस्रो बजार कारोबार पुनः सुरु भएको छ।

७२ ब्रोकरका प्रणाली प्रभावित

डाटा हबको डाटा सेन्टरमा ७२ वटा ब्रोकर कम्पनीका ट्रेडिङ प्रणाली सञ्चालनमा रहेका कारण एउटै पूर्वाधारमा आएको समस्याले ठूलो संख्यामा बजार सहभागी प्रभावित भएका थिए। यही कारण सम्भावित जोखिम नबढोस् भनेर सम्पूर्ण बजारको कारोबार रोक्ने निर्णय गरिएको थियो।

यस घटनाले पूँजी बजारको डिजिटल पूर्वाधारमा वैकल्पिक व्यवस्था, ब्याकअप, डिजास्टर रिकभरी र साइबर सुरक्षा तयारी कति महत्वपूर्ण छ भन्ने प्रश्न फेरि उठाएको छ।

सेबोनले थालेको छ अध्ययन

नेपाल धितोपत्र बोर्डले नेप्सेलाई घटनाको अध्ययन गरी भविष्यमा यस्ता समस्या दोहोरिन नदिन आवश्यक सुधारका उपायसहित प्रतिवेदन पेश गर्न निर्देशन दिएको छ। बोर्डले घटनाको निरीक्षणका लागि उपकार्यकारी निर्देशकको नेतृत्वमा पाँच सदस्यीय टोली पनि पठाएको छ।

हाल कारोबार पुनः सुरु भए पनि घटनाको मूल प्राविधिक कारण र त्यसबाट उत्पन्न हुन सक्ने प्रणालीगत जोखिमबारे पूर्ण निष्कर्ष आइसकेको छैन। त्यसैले कारोबार खुलेको अवस्थालाई मात्र आधार बनाएर घटनाको सम्पूर्ण प्रभावबारे निष्कर्ष निकाल्न हतार गर्नु उचित हुँदैन।

अघिल्लो घटनासँग सम्बन्धित समाचार

मंगलबारको कारोबार पुनः सुरु हुनु अघिल्लो दिनको बजार अवरोधको प्रत्यक्ष follow-up हो। अघिल्लो रिपोर्टमा उल्लेख भएको डाटा सेन्टर समस्या समाधान भएपछि अहिले कारोबार सञ्चालनमा फर्किएको हो।

स्रोत

  • नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (NEPSE)
  • नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON)
  • Nepal News
  • Onlinekhabar