घरको वाइफाइ सुरक्षित राख्ने ७ उपाय: राउटरको पासवर्डदेखि सफ्टवेयर अद्यावधिकसम्म

घरको वाइफाइमा परिवारका मोबाइल, कम्प्युटर, टेलिभिजन र अन्य स्मार्ट उपकरण जोडिएका हुन्छन्। राउटरको पूर्वनिर्धारित पासवर्ड वा पुरानो सुरक्षा सेटिङ जस्ताको तस्तै राख्दा अनधिकृत पहुँचको जोखिम बढ्न सक्छ। नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले घरको वाइफाइ सुरक्षित राख्न व्यवस्थापक पासवर्ड परिवर्तन, बलियो नेटवर्क पासवर्ड, डब्ल्यूपीए२ वा डब्ल्यूपीए३ सुरक्षा, डब्ल्यूपीएस बन्द र सफ्टवेयर अद्यावधिक गर्न सुझाव दिएको छ।

पहिलो, इन्टरनेट सेवा प्रदायकले राउटर जडान गर्दा दिएको व्यवस्थापक नाम र पासवर्ड परिवर्तन गर्नुहोस्। यो राउटरको सेटिङ व्यवस्थापन गर्न प्रयोग हुने पासवर्ड हो। वाइफाइमा जोडिन प्रयोग हुने पासवर्ड पनि बलियो र अरूले सजिलै अनुमान गर्न नसक्ने राख्नुहोस्। नाम, जन्ममिति, फोन नम्बर वा घरको ठेगाना जस्ता व्यक्तिगत विवरण पासवर्डमा नराख्नु राम्रो हुन्छ।

दोस्रो, वाइफाइको नाम परिवर्तन गर्नुहोस्। नेटवर्कको नाममा आफ्नो थर, घरको ठेगाना, फोन नम्बर वा राउटरको मोडेल खुल्ने विवरण नराख्नुहोस्। सामान्य नाम राख्दा नेटवर्क कुन परिवार वा कुन उपकरणको हो भन्ने कुरा अनावश्यक रूपमा खुल्दैन।

तेस्रो, राउटरको सुरक्षा विकल्पमा डब्ल्यूपीए३ उपलब्ध भए त्यसलाई रोज्नुहोस्। डब्ल्यूपीए३ उपलब्ध नभए डब्ल्यूपीए२ प्रयोग गर्नुहोस्। पुराना डब्ल्यूईपी वा डब्ल्यूपीए विकल्प देखिएमा तिनलाई प्रयोग नगरी सेवा प्रदायक वा निर्माता कम्पनीसँग सुरक्षित विकल्पबारे सोध्नुहोस्।

चौथो, डब्ल्यूपीएस सुविधा आवश्यक नभए बन्द गर्नुहोस्। यसले केही उपकरण जोड्न सजिलो बनाउँछ, तर नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले घरको वाइफाइ सुरक्षित राख्न डब्ल्यूपीएस निष्क्रिय राख्न सुझाव दिएको छ।

पाँचौँ, राउटरको सफ्टवेयर वा फर्मवेयर नियमित अद्यावधिक गर्नुहोस्। स्वचालित अद्यावधिक सुविधा उपलब्ध भए सक्रिय राख्नुहोस्। सुरक्षा अद्यावधिक नपाउने पुरानो राउटर वा स्मार्ट उपकरण लामो समय प्रयोग गरिरहनुभन्दा सेवा प्रदायक वा निर्माता कम्पनीसँग नयाँ उपकरण आवश्यक पर्छ कि पर्दैन भनेर बुझ्नुहोस्।

छैटौँ, राउटरसँग जोडिएका स्मार्ट टिभी, क्यामेरा, स्पिकर वा अन्य उपकरणमा पनि पूर्वनिर्धारित पासवर्ड नराख्नुहोस्। ती उपकरणको सफ्टवेयर अद्यावधिक गर्नुहोस् र घरबाहिरबाट पहुँच आवश्यक नभए रिमोट पहुँच बन्द राख्नुहोस्।

सातौँ, राउटरको सेटिङ परिवर्तन गर्न नआएमा इन्टरनेट सेवा प्रदायक वा उपकरण निर्माताको आधिकारिक निर्देशन लिनुहोस्। केही सेवा प्रदायकले राउटरका केही सेटिङ आफैँ व्यवस्थापन गर्न सक्छन्। यस्तो अवस्थामा पहुँच नियन्त्रण छल्ने प्रयास नगरी सेवा प्रदायकसँग सहयोग माग्नु सुरक्षित हुन्छ।

यी उपाय अपनाउँदा पनि पूर्ण सुरक्षा सुनिश्चित हुँदैन। त्यसैले घरका फोन, कम्प्युटर र अन्य उपकरणमा पनि नियमित सुरक्षा अद्यावधिक राख्नुहोस् र वाइफाइको मुख्य पासवर्ड अपरिचित व्यक्तिसँग साझा नगर्नुहोस्।