नेपालमा अनलाइन वित्तीय ठगीको उजुरी कहाँ र कसरी दिने?

अनलाइन वित्तीय ठगीको आशंका भएमा सम्बन्धित बैंक वा वालेट सेवा प्रदायकलाई आधिकारिक माध्यमबाट तुरुन्त जानकारी दिनुहोस्। त्यसपछि कारोबारसम्बन्धी विवरण र डिजिटल प्रमाण सुरक्षित राखेर नेपाल प्रहरी साइबर ब्यूरो वा नजिकको प्रहरी कार्यालयमा उजुरी दिन सकिन्छ। साइबर ब्यूरोले अनलाइन वित्तीय ठगीका लागि छुट्टै निवेदन फाराम उपलब्ध गराएको छ।

उजुरी गर्नुअघि के सुरक्षित राख्ने?

घटना भएको मिति र समय, कारोबारको रकम, उपलब्ध कारोबार नम्बर वा सन्दर्भ नम्बर, सम्बन्धित फोन नम्बर, खाता वा वालेटको विवरण, सन्देश र कुराकानी सुरक्षित राख्नुहोस्। शंकास्पद वेबसाइट, सामाजिक सञ्जाल प्रोफाइल वा पोस्टको पूरा लिङ्क तथा स्पष्ट स्क्रिनसट पनि राख्नुपर्छ। साइबर ब्यूरोले उजुरीसँग URL र आवश्यक स्क्रिनसट अनिवार्य रूपमा संलग्न गर्न भनेको छ।

बैंकिङ वा वालेट कारोबारसँग सम्बन्धित पासवर्ड, पिन, ओटीपी र अन्य गोप्य विवरण कसैलाई नदिनुहोस्। नेपाल राष्ट्र बैंकको वित्तीय साक्षरता सामग्रीमा पनि वित्तीय कारोबारका गोप्य विवरण सुरक्षित राख्न र साइबर ठगीबाट बच्न सचेत गराइएको छ।

साइबर ब्यूरोमा उजुरी कसरी दिने?

साइबर ब्यूरोको आधिकारिक वेबसाइटमा ‘अनलाइन वित्तीय ठगी’ शीर्षकको छुट्टै निवेदन फाराम उपलब्ध छ। उक्त फाराम सोही ढाँचामा टाइप गरेर वा हातले लेखेर बुझाउन सकिन्छ। निवेदन नेपाली वा अंग्रेजी भाषामा तयार गर्न मिल्छ।

निवेदनसँग नागरिकता, राष्ट्रिय परिचयपत्र, राहदानी वा सवारी चालक अनुमतिपत्रमध्ये उपयुक्त परिचयपत्रको प्रतिलिपि संलग्न गर्नुपर्छ। बालबालिकाको हकमा जन्मदर्ताको प्रतिलिपि आवश्यक पर्ने ब्यूरोले जनाएको छ। घटना बुझिने गरी विवरण लेख्नुका साथै सम्बन्धित URL र स्पष्ट स्क्रिनसट पनि जोड्नुपर्छ।

तयार निवेदन नजिकको जिल्ला प्रहरी कार्यालय, इलाका वा वडा प्रहरी कार्यालय, प्रहरी परिसर वा प्रहरी वृत्तमा बुझाउन सकिन्छ। काठमाडौंको भोटाहिटीस्थित साइबर ब्यूरोमा आफैँ उपस्थित भएर पनि निवेदन दिन सकिन्छ। कार्यालयमा उपस्थित हुन नसक्ने अवस्थामा सम्पूर्ण विवरणसहित cyberbureau@nepalpolice.gov.np मा इमेल गर्न सकिने ब्यूरोको वेबसाइटमा उल्लेख छ।

बैंक वा वित्तीय संस्थासम्बन्धी गुनासो कहाँ गर्ने?

कारोबारसम्बन्धी समस्या बैंक वा वित्तीय संस्थाको सेवासँग जोडिएको छ भने पहिले सम्बन्धित संस्थाको आधिकारिक गुनासो माध्यम प्रयोग गर्नुहोस्। समाधान नभएमा नेपाल राष्ट्र बैंकको वित्तीय समावेशिता तथा ग्राहक संरक्षण महाशाखाको आधिकारिक पृष्ठ हेर्न सकिन्छ। उक्त महाशाखाका मुख्य जिम्मेवारीमा वित्तीय ग्राहक संरक्षण तथा गुनासोको सुनुवाइ र समाधान समावेश छन्।

उजुरी गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

निवेदनमा आफूलाई थाहा भएको तथ्य मात्र लेख्नुहोस् र उपलब्ध प्रमाणको प्रतिलिपि सुरक्षित राख्नुहोस्। उजुरी बुझाएपछि दर्ता नम्बर वा प्राप्तिको प्रमाण मागेर राख्नु उपयोगी हुन्छ। सम्पर्क नम्बर, इमेल वा प्रक्रिया परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले निवेदन पठाउनुअघि सम्बन्धित सरकारी निकायको आधिकारिक वेबसाइटमा पछिल्लो विवरण जाँच गर्नुहोस्। पैसा फिर्ता गराइदिने भन्दै थप रकम, पिन वा ओटीपी माग्ने अपरिचित व्यक्ति वा पेजलाई विश्वास नगर्नुहोस्।