क्रिकेट स्कोरकार्ड कसरी पढ्ने? रन, ओभर र विकेट बुझ्ने सजिलो तरिका

क्रिकेटको स्कोरकार्डमा १५०/६, १८.४ ओभर वा ४–१–२४–२ जस्ता संकेत देखिन्छन्। यी अंकको अर्थ बुझ्न सके खेलको अवस्था, ब्याटरको योगदान र बलरको प्रदर्शन छुट्याउन सजिलो हुन्छ। स्कोरकार्ड पढ्न केही आधारभूत कुरा थाहा भए पुग्छ।

सबैभन्दा पहिले टोलीको कुल स्कोर हेर्नुहोस्। उदाहरणका लागि १५०/६ भनेको टोलीले १५० रन बनाउँदा ६ विकेट गुमाएको हो। स्कोरसँगै देखिने ओभरले त्यो योगफल बनाउन टोलीले कति वैध बल खेलेको थियो भन्ने बताउँछ।

ओभरको पछाडि देखिने अंकलाई दशमलव संख्या ठान्नु हुँदैन। १८.४ ओभरको अर्थ १८ ओभर पूरा भएर अर्को ओभरका चार वैध बल फ्याँकिएको हो। एउटा ओभरमा छ वैध बल हुन्छन्। वाइड र नो–बल वैध बलमा गनिँदैनन्, त्यसैले त्यस्ता बलपछि ओभर पूरा गर्न थप बल फ्याँक्नुपर्छ।

ब्याटरको विवरणमा सामान्यतया बनाएको रन, खेलेको बल, चौका र छक्का देखाइन्छ। उदाहरणका लागि ४५ (३२) लेखिएको छ भने उक्त ब्याटरले ३२ बल खेलेर ४५ रन बनाएको हो। स्ट्राइक रेटले खेलेका प्रत्येक १०० बलमा कति रन बन्यो भन्ने देखाउँछ। नामसँगै तारा चिन्ह (*) वा ‘अविजित’ लेखिएको छ भने इनिङ्स सकिँदासम्म त्यो ब्याटर आउट भएको थिएन।

बलरको आँकडा प्रायः ओभर–मेडन–रन–विकेटको क्रममा हुन्छ। उदाहरणका लागि ४–१–२४–२ भनेको चार ओभर बलिङ, एक मेडन ओभर, २४ रन खर्च र दुई विकेट हो। मेडन ओभरमा बलरको खातामा रन जोडिँदैन। बलरको इकोनोमीले उसले औसतमा प्रति ओभर कति रन खर्चियो भन्ने देखाउँछ।

‘अतिरिक्त रन’ शीर्षकमा ब्याटरको व्यक्तिगत खातामा नजोडिने रन राखिन्छन्। यसमा बाइ, लेगबाइ, वाइड र नो–बल पर्छन्। बाइ र लेगबाइ टोलीको कुल स्कोरमा जोडिए पनि बलरको खर्चमा जोडिँदैनन्; वाइड र नो–बल भने बलरको खातामा गणना हुन्छन्।

स्कोरकार्डको ‘विकेट पतन’ विवरणले कुन स्कोरमा कुन विकेट गयो भन्ने देखाउँछ। यसबाट साझेदारी कति लामो रह्यो र टोली कुन चरणमा दबाबमा पर्‍यो भन्ने बुझ्न सकिन्छ। लक्ष्य पछ्याउने खेलमा आवश्यक रन र बाँकी बल हेर्दा खेल कुन दिशामा जाँदैछ भन्ने पनि अनुमान गर्न सकिन्छ।

नतिजामा ‘चार विकेटले जित’ भनिएको छ भने लक्ष्य पूरा गर्दा विजेता टोलीका चार विकेट बाँकी थिए भन्ने बुझिन्छ। ‘१२ रनले जित’ भनिएको छ भने लक्ष्य पछ्याउने टोली विपक्षीको योगफलभन्दा १२ रन कममा रोकिएको हो। स्कोरकार्ड पढ्दा पहिले कुल रन, विकेट र ओभर हेर्नुहोस्; त्यसपछि ब्याटर, बलर र अतिरिक्त रनको विवरण मिलाएर हेर्दा खेलको पूरा चित्र स्पष्ट हुन्छ।