एलईडी बत्ती किन्दा वाट होइन, लुमेन पनि हेर्नुहोस्

एलईडी बत्ती किन्दा केवल ‘कति वाट’ भनेर हेर्नु पर्याप्त हुँदैन। वाटले बल्बले कति विद्युत् शक्ति लिन्छ भन्ने देखाउँछ; लुमेनले कति उज्यालो दिन्छ भन्ने बताउँछ। त्यसैले समान उज्यालो दिने बल्बमध्ये कम वाट भएको विकल्प रोज्नु ऊर्जा खपत घटाउने सरल उपाय हो।

नेपालको वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रले तापदीप्त बल्बको सट्टा एलईडी प्रयोग गर्दा कोठा उज्यालो बनाउन करिब दशौँ भाग ऊर्जा मात्र लाग्न सक्ने उदाहरण दिएको छ। वास्तविक खपत भने बल्बको गुणस्तर, क्षमता र प्रयोग समयअनुसार फरक हुन्छ।

प्याकेटमा लेखिएको लुमेन संख्या हेरेर आवश्यक उज्यालो मिलाउनुहोस्। ऊर्जा दक्षता सम्बन्धी उपभोक्ता मार्गदर्शनअनुसार उज्यालोको मापन लुमेनमा हुन्छ, वाटमा होइन। त्यसैले पुरानो बल्बको वाटसँग मात्र तुलना नगरी आफूलाई चाहिने लुमेन र नयाँ बल्बको वाट दुवै हेर्नुपर्छ।

अमेरिकी ऊर्जा विभागको उदाहरणमा ८०० लुमेनको उज्यालो दिने एलईडी बल्बको विद्युत् शक्ति करिब ५.९ देखि १०.५ वाटसम्म देखाइएको छ। यो एउटा तुलना उदाहरण हो; नेपालमा पाइने प्रत्येक उत्पादनको खपत यही दायरामा हुन्छ भन्ने होइन। ब्रान्ड, डिजाइन र उत्पादनको गुणस्तरअनुसार विवरण फरक हुन सक्छ।

बल्बको उज्यालोको रङ पनि विचार गर्नुहोस्। न्यानो सेतो रङ आराम गर्ने कोठामा उपयुक्त लाग्न सक्छ भने बढी सेतो वा चिसो रङ काम गर्ने ठाउँमा रोज्न सकिन्छ। प्याकेटमा रङको तापक्रम केल्भिनमा उल्लेख हुन सक्छ। आफूले प्रयोग गर्ने बत्तीको होल्डर, आकार र डिमर प्रणालीसँग बल्ब मिल्छ कि मिल्दैन पनि जाँच्नुहोस्।

किन्ने बेला समान लुमेन भएका दुई वा बढी बल्बको वाट, मूल्य, आयु र वारेन्टी तुलना गर्नुहोस्। धेरै उज्यालो आवश्यक नभएको ठाउँमा अत्यधिक क्षमता भएको बल्ब राख्नु आवश्यक छैन; तर आवश्यक उज्यालोभन्दा धेरै कम क्षमता रोजेर कोठा अँध्यारो पनि नबनाउनुहोस्।

बत्तीको प्याकेट वा विक्रेताले दिएको विवरण अस्पष्ट भए निर्माता वा आधिकारिक आयातकर्तासँग पुष्टि गर्नुहोस्। कम मूल्य मात्र हेरेर निर्णय नगरी उज्यालो, विद्युत् खपत, आयु र वारेन्टीलाई सँगै विचार गर्नुहोस्।