चीनले नेपालको मौसम पूर्वसूचना तथा विपद् प्रतिकार्य क्षमता बढाउन कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित मौसम पूर्वसूचना प्रणाली ‘माजु’को नेपालका लागि तयार गरिएको संस्करण हस्तान्तरण गरेको छ। प्रणालीले बहु–जोखिम पहिचान, पूर्वसूचना र मौसमसम्बन्धी जोखिम व्यवस्थापनमा सहयोग गर्नेछ।
- माजुको क्लाउडमा आधारित परीक्षण संस्करण नेपाललाई अगस्ट २९ मै उपलब्ध गराइएको थियो।
- नेपालका लागि तयार गर्दा स्थानीय भूगोल, विपद्का विशेषता, पूर्वाधार र उपलब्ध तथ्यांकलाई आधार बनाइएको छ।
- प्रणालीबाट उच्च रिजोल्युसन र छिटो अद्यावधिक हुने मौसम पूर्वानुमान तथा पूर्वसूचना सामग्री उपलब्ध गराइएको छ।
- माजु हाल सात देशमा सञ्चालनमा रहेको र ५० भन्दा बढी देशमा क्लाउडमा आधारित परीक्षण भइरहेको चीनको मौसम विज्ञान प्रशासनले जनाएको छ।
नेपालका लागि तयार गरिएको माजु संस्करण चीनको सिन्जियाङ उइगुर स्वायत्त क्षेत्रको उरुम्चीमा आयोजित दोस्रो चीन–मध्य एसिया मौसम सहयोग मञ्चका क्रममा औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण गरिएको हो।
नेपालमा अगस्ट २६ मा चीन–नेपाल सीमास्थित केरुङ–रसुवा क्षेत्रमा भएको घातक पहिरोपछि अगस्ट २९ मा माजुको क्लाउडमा आधारित परीक्षण संस्करण नेपाल जल तथा मौसम विज्ञान विभागलाई उपलब्ध गराइएको थियो। त्यसपछि विपद् राहत तथा उद्धारमा सहयोग पुग्ने गरी उच्च रिजोल्युसनका मौसम पूर्वानुमान र पूर्वसूचना सामग्री उपलब्ध गराइएको चीनको मौसम विज्ञान प्रशासनका विवरणलाई उद्धृत गर्दै नेपाल न्युजले जनाएको छ।
माजु प्रणालीको नाम चिनियाँ समुद्री संरक्षक देवी ‘माजु’बाट राखिएको हो। चीनको मौसम विज्ञान प्रशासनका प्रमुख चेन झेन्लिनका अनुसार प्रणालीलाई सन् २०२६–२०२७ मा मध्य एसियाली देशहरूमा विस्तार गर्ने योजना पनि अघि बढाइएको छ।
प्रतिनिधिमूलक तस्बिर: काठमाडौंमा मनसुनी मौसम। फोटो: Amit Pokhrel/Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
स्रोत
- नेपाल न्युज — चीनले नेपाललाई एआईमा आधारित मौसम पूर्वसूचना प्रणाली ‘माजु’ हस्तान्तरण गरेको विवरण
- रेडियो नेपाल — एआईयुक्त मौसम पूर्वसूचना प्रणाली ‘माजु’ हस्तान्तरणसम्बन्धी विवरण
