काठमाडौँ — कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) एजेन्टहरू व्यवसायिक प्रक्रियामा जोडिँदै जाँदा संस्थाहरूका लागि नयाँ प्रश्न उठेको छ: एजेन्टले काम गर्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने मात्र होइन, उसले के गर्न पाउँछ, उसको काम कसले हेर्छ र गल्ती भएमा जिम्मेवारी कसले लिन्छ?
एआई एजेन्ट सामान्य च्याटबटभन्दा फरक रूपमा धेरै चरणका काम गर्न, उपकरण प्रयोग गर्न र जोडिएका प्रणालीबाट जानकारी लिन सक्छ। यसले काम छिटो बनाउन सक्छ, तर अत्यधिक पहुँच, गलत निर्णय, संवेदनशील डेटाको अनुचित प्रयोग र निगरानीको कमी जस्ता जोखिम पनि बढाउँछ। त्यसैले एजेन्टलाई उत्पादन प्रणालीमा प्रयोग गर्दा पहुँच अनुमति, परीक्षण, लगिङ, निगरानी र मानवीय नियन्त्रणलाई सुरुदेखि नै डिजाइनमा राख्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
CompTIA ले अक्टोबर २०२६ मा AgentOps+ नामको नयाँ प्रमाणपत्र विकास गर्ने योजना घोषणा गरेको छ। यसको उद्देश्य एआई एजेन्ट तैनाथ, सुरक्षित, निगरानी र नियमन गर्न आवश्यक सीपलाई परिभाषित गर्नु हो। कम्पनीले प्रमाणपत्र तथा सम्बन्धित सिकाइ सामग्री सन् २०२७ को दोस्रो त्रैमासिकमा ल्याउने योजना बताएको छ। यो योजना हो, हाल उपलब्ध परीक्षा होइन।
यो विषय प्रमाणपत्रमा मात्र सीमित छैन। Deloitte को २०२६ को State of AI in the Enterprise अनुसन्धानमा सर्वेक्षण गरिएका संस्थामध्ये करिब पाँचमध्ये एकले मात्र स्वायत्त एआई एजेन्टका जोखिम व्यवस्थापन गर्न परिपक्व शासन व्यवस्था रहेको बताएका थिए। रिपोर्टले स्पष्ट सीमाना, वास्तविक समयमा व्यवहार निगरानी र एजेन्टले गरेका कार्यको अडिट ट्रेललाई महत्त्वपूर्ण नियन्त्रणका रूपमा उल्लेख गर्छ।
व्यवहारमा संस्थाहरूले प्रत्येक एजेन्टलाई आवश्यक कामका लागि चाहिने न्यूनतम अनुमति मात्र दिनुपर्छ। संवेदनशील कार्यका लागि मानव स्वीकृति आवश्यक बनाउन, एजेन्टले गरेका कार्यको अभिलेख राख्न, असामान्य व्यवहार पहिचान गर्न र समस्या आएमा पहुँच तुरुन्त रोक्न सकिने व्यवस्था बनाउनुपर्छ। नियमित परीक्षण र जिम्मेवार टोलीको स्पष्ट निर्धारण पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।
आईटी, DevOps, क्लाउड सञ्चालन, प्लेटफर्म इन्जिनियरिङ र साइबर सुरक्षामा काम गर्ने व्यक्तिका लागि एआई एजेन्ट सञ्चालनसम्बन्धी सीप उपयोगी हुँदै जाने संकेत देखिन्छ। तर नयाँ प्रमाणपत्र रोज्दा आधिकारिक परीक्षा विवरण, पाठ्यवस्तु, लागत र उपलब्ध हुने मिति पुष्टि गर्नुपर्छ। संस्थाहरूका लागि भने मुख्य पाठ स्पष्ट छ: एआई एजेन्टको उपयोगिता यसको क्षमतामा मात्र होइन, सुरक्षित र जवाफदेही रूपमा सञ्चालन गर्ने व्यवस्थामा पनि निर्भर हुन्छ।
- एआई एजेन्टलाई जोडिएका प्रणालीमा पहुँच दिनुअघि न्यूनतम आवश्यक अनुमति निर्धारण गर्नुपर्छ।
- संवेदनशील काममा मानवीय स्वीकृति, कार्य लगिङ र निरन्तर निगरानी राख्नु आवश्यक छ।
- Deloitte को २०२६ अनुसन्धानले एआई एजेन्ट शासन व्यवस्थामा संस्थाहरूको तयारी अझै सीमित रहेको देखाउँछ।
- CompTIA को AgentOps+ प्रमाणपत्र विकासाधीन छ; यसको योजना गरिएको सार्वजनिक मिति सन् २०२७ को दोस्रो त्रैमासिक हो।
स्रोत: CompTIA को घोषणा PR Newswire मार्फत; Deloitte को State of AI in the Enterprise 2026 अनुसन्धान। तस्बिर: Ofspace LLC / Unsplash (प्रतिनिधिमूलक)।
