तिहारका लागि मखमली र गोदावरी फूल टिप्ने तथा माला तयार गर्ने समय नजिकिँदै गर्दा भक्तपुरको गुन्डु क्षेत्रमा केही उत्पादकले यस वर्ष बिक्री घटेको बताएका छन्। स्थानीय किसान तथा व्यापारीका अनुसार बजारको चहलपहल कम हुनुका साथै खेतबाट फूल बजारसम्म पुर्याउन कठिनाइ हुँदा बिक्री र आम्दानीमा असर परेको छ।
स्थानीय व्यापारी निर्मला बस्नेतले गत वर्ष फूलबाट ७० देखि ८० हजार रुपैयाँसम्मको बिक्री हुने गरेकोमा यस वर्ष करिब २० देखि २५ हजार रुपैयाँको हाराहारीमा झरेको बताएकी छन्। उनले खेतबाट बजारसम्म फूल पुर्याउन नसक्दा अपेक्षित मूल्य नपाएको उल्लेख गरेकी छन्। यो विवरण एक स्थानीय व्यापारीको अनुभव हो; सबै किसानको आम्दानीमा यस्तै गिरावट आएको निष्कर्ष यसबाट मात्रै निकाल्न मिल्दैन।
तिहारमा मखमली र गोदावरी फूलको माला विशेष रूपमा प्रयोग हुने भएकाले यो मौसम धेरै उत्पादकका लागि आम्दानीको महत्त्वपूर्ण समय हो। फूल खेती, माला गाँस्ने काम र बिक्रीले ग्रामीण घरपरिवारलाई मौसमी रोजगारी तथा अतिरिक्त आम्दानी दिन सक्छ। तर उत्पादनलाई समयमै बजारमा पुर्याउन नसक्दा फूलको गुणस्तर र बिक्री मूल्य दुवै प्रभावित हुन सक्छन्।
राष्ट्रिय बजारमा पनि यस वर्ष सयपत्री फूलको माग र आपूर्तिबीच अन्तर रहने अनुमान गरिएको छ। नेपाल फ्लोरिकल्चर एसोसिएसनका अनुसार तिहारमा सयपत्रीका करिब ४० लाख माला माग हुने र घरेलु उत्पादनबाट करिब २५ लाख माला उपलब्ध हुने अनुमान छ। वर्षापछिको क्षति र बढ्दो मागका कारण थोक मूल्यमा दबाब पर्न सक्ने बताइएको छ।
किसानका लागि उत्पादनसँगै संकलन, ढुवानी र बिक्रीस्थलसम्मको पहुँच महत्त्वपूर्ण देखिएको छ। स्थानीय बजारको माग, सडक तथा ढुवानी सुविधा र फूलको ताजापन कायम राख्ने व्यवस्थाले तिहारको कारोबारमा फरक पार्न सक्छ। बजारमा वास्तविक माग र मूल्य भने बिक्री सुरु भएपछि थप स्पष्ट हुनेछ।
- भक्तपुरको गुन्डु क्षेत्रमा केही फूल उत्पादकले यस वर्ष बिक्री घटेको बताएका छन्।
- एक स्थानीय व्यापारीका अनुसार गत वर्षको ७०–८० हजार रुपैयाँको बिक्री यस वर्ष २०–२५ हजार रुपैयाँको हाराहारीमा झरेको छ।
- राष्ट्रिय रूपमा तिहारमा सयपत्रीका करिब ४० लाख माला माग हुने र घरेलु उत्पादन करिब २५ लाख माला रहने अनुमान छ।
स्रोत: सम्बन्धित सरकारी/आधिकारिक निकायका सार्वजनिक विवरण तथा कम्तीमा दुई स्वतन्त्र विश्वसनीय स्रोतबाट गरिएको तथ्य परीक्षण।
