अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पविरुद्ध सामाजिक सञ्जालमा प्रकाशित हुने आफ्ना पोस्टमा प्राथमिक पहुँच बिक्री गरेर आर्थिक लाभ लिन खोजेको आरोपमा मुद्दा दायर भएको छ।
अमेरिकी समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेस (एपी)का अनुसार बुधबार संघीय अदालतमा ट्रम्पविरुद्ध मुद्दा दायर गरिएको हो। मुद्दा फ्रिडम अफ द प्रेस फाउन्डेसन र समाचार संस्था द इन्टरसेप्टले दायर गरेका हुन्।
मुद्दामा ट्रम्पको सामाजिक सञ्जाल कम्पनी ट्रम्प मिडिया एन्ड टेक्नोलोजी ग्रुपअन्तर्गतको ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत सरकारी नीति तथा राष्ट्रपतिका महत्वपूर्ण पोस्ट सार्वजनिक हुनुअघि शुल्क तिरेका ग्राहकलाई विशेष पहुँच उपलब्ध गराइएको आरोप लगाइएको छ।
शुल्क तिर्नेलाई राष्ट्रपतिको पोस्टमा अग्रिम पहुँच
वादीहरूका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकी नीति, युद्ध, भन्सार तथा बजारलाई प्रभाव पार्न सक्ने विषयमा सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दा ती सामग्रीमा सञ्चारमाध्यम र सर्वसाधारणलाई समान समयमा पहुँच हुनुपर्ने हो।
तर नयाँ ‘ट्रुथ एपीआई’ सेवामार्फत शुल्क तिर्ने वित्तीय कम्पनी तथा ट्रेडरहरूले राष्ट्रपतिको पोस्ट सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध हुनुअघि नै हेर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको आरोप मुद्दामा लगाइएको छ।
उक्त सेवाको शुल्क प्रतिमहिना १ लाख डलरसम्म रहेको बताइएको छ।
वादीहरूले राष्ट्रपतिको सार्वजनिक अभिव्यक्तिमा प्राथमिक पहुँच बिक्री गर्नु संविधानविपरीत भएको दाबी गरेका छन्। मुद्दामा ट्रुथ एपीआईले अमेरिकी संविधानको पहिलो र पाँचौँ संशोधन उल्लंघन गरेको आरोप लगाइएको छ।
पहिलो संशोधनअन्तर्गत सञ्चारमाध्यम र सर्वसाधारणलाई राष्ट्रपतिको सार्वजनिक टिप्पणीमा समान पहुँच हुनुपर्ने तथा पाँचौँ संशोधनले सरकारी सुविधामा अनुचित सर्त वा शुल्क लगाउन रोक्ने उनीहरूको तर्क छ।
सेवा बन्द गर्न माग
रिट निवेदकहरूले अदालतसँग ट्रुथ एपीआई सेवा बन्द गर्न ट्रम्प मिडिया एन्ड टेक्नोलोजी ग्रुपलाई आदेश दिन माग गरेका छन्।
त्यस्तै, सरकारी सूचना वा नीति सम्बन्धी सामग्री ट्रम्पको आफ्नै सामाजिक सञ्जालमा मात्र विशेष रूपमा सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था रोक्न पनि माग गरिएको छ।
फ्रिडम अफ द प्रेस फाउन्डेसनका एड्भोकेसी प्रमुख सेथ स्टर्नले राष्ट्रपतिको पद र सार्वजनिक सूचनामा रहेको पहुँचलाई निजी कम्पनीको आर्थिक लाभका लागि प्रयोग गर्न खोजिएको आरोप लगाएका छन्।
ट्रम्प मिडियाको आरोप अस्वीकार
ट्रम्प मिडियाले भने मुद्दामा लगाइएका आरोप अस्वीकार गरेको छ। कम्पनीले ट्रेडरहरूलाई बजारमा प्रभाव पार्न सक्ने सूचना छिटो उपलब्ध गराउने व्यवस्था वित्तीय क्षेत्रमा सामान्य रहेको दाबी गरेको छ।
कम्पनीले राष्ट्रपतिबाट प्राप्त सूचना विभिन्न सञ्चारमाध्यम तथा प्लेटफर्मबाट समेत प्रसारण हुने भन्दै मुद्दालाई ट्रम्पलाई चुप लगाउने प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
ट्रम्प मिडियाले वामपन्थी अभियन्ताहरूले अदालतलाई प्रयोग गरेर राष्ट्रपतिलाई सेन्सर गर्न र कम्पनीका सेयरधनीलाई क्षति पुर्याउन खोजेको आरोपसमेत लगाएको छ।
ट्रुथ सोसलसँग अर्को विशेष सम्झौता पनि
मुद्दामा ट्रम्प र ट्रुथ सोसलबीचको अर्को व्यवस्थामाथि पनि प्रश्न उठाइएको छ।
सम्झौताअनुसार ट्रुथ सोसलले ट्रम्पका पोस्ट अन्य सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्ममा प्रकाशित हुनुअघि निश्चित अवधिसम्म विशेष पहुँच पाउने व्यवस्था रहेको वादीहरूको दाबी छ। उनीहरूले सरकारी सूचना कुनै निजी वेबसाइटमा मात्र विशेष रूपमा प्रकाशित गर्ने अभ्याससमेत रोक्न अदालतसँग माग गरेका छन्।
ट्रम्प ट्रम्प मिडिया एन्ड टेक्नोलोजी ग्रुपका प्रमुख सेयरधनी हुन्। ट्रस्टमार्फत कम्पनीमा उनको ४० प्रतिशतभन्दा बढी स्वामित्व रहेको बताइएको छ।
ट्रम्पको व्यवसायमाथि यसअघि पनि प्रश्न
राष्ट्रपतिको पदसँग जोडिएका निजी व्यावसायिक गतिविधिबारे ट्रम्पमाथि यसअघि पनि प्रश्न उठ्दै आएका छन्। विशेषगरी उनका क्रिप्टोकरेन्सीसम्बन्धी व्यवसायलाई लिएर नैतिकता र स्वार्थको द्वन्द्वबारे आलोचना भएको छ।
ट्रम्पले यसै वर्ष बुझाएको अनिवार्य वार्षिक वित्तीय विवरणअनुसार अघिल्लो वर्ष नयाँ क्रिप्टो व्यवसायबाट उनले १ अर्ब डलरभन्दा बढी आम्दानी गरेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो। तीमध्ये केही व्यवसाय उनी नेतृत्व गर्ने प्रशासनले नियमन गर्ने क्षेत्रसँग सम्बन्धित छन्।
त्यस्तै, ट्रम्पसँग सम्बन्धित डिजिटल वित्तीय कम्पनी वर्ल्ड लिबर्टी फाइनान्सियलमा संयुक्त अरब इमिरेट्सको सरकारसँग सम्बन्धित कम्पनीले ५० करोड डलर लगानी गरेको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको छ।
ट्रम्पसँग सम्बन्धित ‘मिमे कोइन’को बिक्रीबाट पनि उनका समर्थक तथा सम्भावित रूपमा संघीय सरकारबाट लाभ लिन चाहने व्यक्तिहरूबाट ठूलो रकम उठाइएको भन्दै आलोचना भएको थियो।
कमजोर वित्तीय अवस्थाबीच नयाँ व्यवसाय
यसबीच ट्रम्प मिडिया एन्ड टेक्नोलोजी ग्रुपको वित्तीय अवस्थालाई लिएर पनि प्रश्न उठिरहेको छ।
एपीका अनुसार कम्पनीले पछिल्ला त्रैमासिकमा ठूलो घाटा व्यहोर्दै आएको छ। सार्वजनिक कम्पनी बनेपछि एक समय ६२ डलर आसपास पुगेको कम्पनीको सेयर मूल्य पछिल्लो समय १० डलरभन्दा तल झरेको छ।
यस्तो वित्तीय दबाबका बीच ट्रम्पका बजारमा प्रभाव पार्न सक्ने सामाजिक सञ्जाल पोस्टमा छिटो पहुँच उपलब्ध गराउने नयाँ एपीआई सेवा सुरु गरिएको हो। यसै सेवाको संवैधानिकता र राष्ट्रपतिको पदबाट निजी आर्थिक लाभ लिन खोजिएको विषयलाई लिएर अहिले संघीय अदालतमा विवाद पुगेको छ।
