सुनको गहना किन्दा मूल्य मात्र होइन, त्यसमा वास्तविक सुन कति छ भन्ने कुरा पनि बुझ्नुपर्छ। क्यारेट र फाइननेस दुवै सुनको शुद्धता जनाउने तरिका हुन्; फरक भनेको मापन गर्ने शैली हो।
क्यारेट २४ को आधारमा मापन हुन्छ। २४ क्यारेटलाई उच्चतम शुद्धताको सुन मानिन्छ। २२ क्यारेटमा करिब ९१.७ प्रतिशत सुन हुन्छ भने १८ क्यारेटमा ७५ प्रतिशत सुन हुन्छ। बाँकी भागमा गहनालाई आकार र टिकाउपन दिन अन्य धातु मिसाइन्छ।
फाइननेसले प्रति हजार भागमा सुनको मात्रा जनाउँछ। उदाहरणका लागि ९१६ लेखिएको वस्तुमा करिब ९१.६ प्रतिशत सुन हुन्छ; ७५० को अर्थ ७५ प्रतिशत सुन हो। त्यसैले २२ क्यारेट र ९१६ फाइननेसले लगभग एउटै शुद्धता जनाउँछन्।
क्यारेट घट्दै जाँदा सुनको अंश घट्छ र मिश्रधातुको हिस्सा बढ्छ। यसले गहनाको रङ, कडापन र प्रयोगअनुसारको उपयुक्ततामा असर पार्न सक्छ। एउटै क्यारेटका गहनामा पनि मिसाइएका धातुको अनुपात फरक हुन सक्ने भएकाले रङ हेरेर मात्र शुद्धता ठहर गर्न मिल्दैन।
किन्नुअघि विक्रेतासँग क्यारेट वा फाइननेसको लिखित विवरण, सुनको वास्तविक तौल, बनाउने ज्याला र अन्तिम बिल छुट्टाछुट्टै माग्नुहोस्। ढुंगा वा अन्य सजावट भएको गहनामा कुल तौललाई सुनको तौल ठानेर हिसाब नगर्नुहोस्। शुद्धताबारे शंका भए परीक्षण वा प्रमाणपत्रको उपलब्धता र त्यसको विवरण स्पष्ट बुझ्नुहोस्।
गहनाको बिलमा उल्लेख भएको शुद्धता, तौल र मूल्यबीच मेल छ कि छैन जाँच्नु उपयोगी हुन्छ। पसलको छाप वा गहनाको रङ मात्रलाई शुद्धताको अन्तिम प्रमाण नमान्नुहोस्; आवश्यक परे स्वतन्त्र परीक्षणको विकल्पबारे जानकारी लिनुहोस्।
- २२ क्यारेट सुनमा करिब ९१.७ प्रतिशत सुन हुन्छ।
- १८ क्यारेट सुनमा ७५ प्रतिशत सुन हुन्छ।
- ९१६ फाइननेस करिब ९१.६ प्रतिशत र ७५० फाइननेस ७५ प्रतिशत सुनसँग मेल खान्छ।
- गहना किन्दा शुद्धता, सुनको वास्तविक तौल र बनाउने ज्याला बिलमा छुट्टाछुट्टै बुझ्नुहोस्।
स्रोत: सुनको क्यारेट र फाइननेससम्बन्धी प्राविधिक विवरण तथा नेपालका सुन बजारबारे प्रकाशित सामग्री अध्ययन गरी तयार गरिएको उपभोक्ता जानकारी।







💬 पाठक टिप्पणी (Comments) 0