घरमा औषधि राख्दा सानो लापरबाहीले गलत औषधि सेवन, बालबालिकाले औषधि भेट्टाउने वा म्याद गुज्रिएको औषधि प्रयोग हुने जोखिम बढाउन सक्छ। औषधि सुरक्षित राख्ने र प्रयोग नभएका औषधि जिम्मेवार तरिकाले व्यवस्थापन गर्ने केही सरल बानीले यस्ता जोखिम घटाउन मद्दत गर्छन्।
१. प्याकेटमा दिइएको निर्देशन पढ्नुहोस्। औषधि कहाँ र कुन अवस्थामा राख्ने भन्ने कुरा लेबल वा प्याकेटमा लेखिएको हुन सक्छ। ताप, घाम वा चिस्यानबाट जोगाउनुपर्ने निर्देशन छ भने त्यसैअनुसार राख्नुहोस्।
२. औषधि मूल प्याकेटमै राख्नुहोस्। नाम, म्याद सकिने मिति र प्रयोगसम्बन्धी जानकारी देखिने गरी औषधि राख्दा गल्तीको सम्भावना कम हुन्छ। फरक औषधि एउटै नाम नलेखिएको डब्बामा मिसाएर नराख्नुहोस्।
३. बालबालिकाको पहुँचबाट टाढा राख्नुहोस्। औषधि सुरक्षित रूपमा बन्द हुने ठाउँमा राख्नुहोस्। बालबालिकाले देख्ने वा सजिलै पुग्ने स्थानमा नराख्नुहोस् र प्रयोग गरेपछि तुरुन्तै फेरि सुरक्षित ठाउँमा राख्नुहोस्।
४. औषधि अरूसँग साटासाट नगर्नुहोस्। अर्को व्यक्तिलाई दिइएको औषधि आफ्ना लागि वा परिवारका सदस्यका लागि उपयुक्त हुन्छ भन्ने निश्चित हुँदैन। स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहबिना औषधि सुरु गर्ने, रोक्ने वा मात्रा परिवर्तन गर्ने काम नगर्नुहोस्।
५. म्याद र अवस्थाको जाँच गर्नुहोस्। औषधिको म्याद सकिएको छ, प्याकेट बिग्रिएको छ वा औषधिको रूप, रङ वा गन्ध असामान्य देखिएको छ भने आफैँ प्रयोग गर्ने निर्णय नगर्नुहोस्। कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्नेबारे फार्मासिस्ट वा स्वास्थ्यकर्मीसँग सोध्नुहोस्।
६. बाँकी औषधि जथाभावी नफाल्नुहोस्। प्रयोग नभएका औषधि संकलन गर्ने व्यवस्था उपलब्ध छ भने त्यसको उपयोग गर्नुहोस्। स्थानीय स्वास्थ्य संस्था वा औषधि विक्रेतासँग सुरक्षित फिर्ता वा व्यवस्थापनको विकल्पबारे जानकारी लिनुहोस्।
७. नाली वा शौचालयमा फाल्ने निर्णय आफैँ नगर्नुहोस्। सबै औषधिका लागि यस्तो तरिका उपयुक्त हुँदैन। औषधिसम्बन्धी आधिकारिक निर्देशनले स्पष्ट रूपमा भनेको अवस्थामा मात्र त्यसो गर्नुहोस्; अन्यथा स्वास्थ्य संस्था वा स्थानीय फोहोर व्यवस्थापन निकायको सल्लाह लिनुहोस्।
यो सामान्य सुरक्षा जानकारी हो, व्यक्तिगत उपचार सल्लाह होइन। औषधि कसरी प्रयोग गर्ने, राख्ने वा हटाउने भन्नेबारे अन्योल भएमा फार्मासिस्ट वा योग्य स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श लिनुहोस्।
- औषधिको लेबल र भण्डारणसम्बन्धी निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
- औषधि मूल प्याकेटमा र बालबालिकाको पहुँचबाट टाढा राख्नुहोस्।
- अरूको औषधि प्रयोग नगर्नुहोस् र मात्रा आफैँ परिवर्तन नगर्नुहोस्।
- प्रयोग नभएका औषधि फाल्दा आधिकारिक निर्देशन वा संकलन सेवाको उपयोग गर्नुहोस्।
स्रोत: सम्बन्धित सरकारी/आधिकारिक निकायका सार्वजनिक विवरण तथा कम्तीमा दुई स्वतन्त्र विश्वसनीय स्रोतबाट गरिएको तथ्य परीक्षण।