नागरिकता, शैक्षिक प्रमाणपत्र, राहदानी, करसम्बन्धी कागजात तथा अन्य महत्त्वपूर्ण अभिलेख हराउने वा बिग्रिने जोखिम कम गर्न तिनका स्पष्ट डिजिटल प्रतिलिपि सुरक्षित राख्न सकिन्छ। तर प्रतिलिपि बनाउनु मात्र पर्याप्त हुँदैन; कसले पहुँच पाउँछ, कहाँ राखिएको छ र आवश्यक पर्दा कसरी प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
पहिलो, प्रत्येक कागजातलाई स्पष्ट नाम दिएर स्क्यान गर्नुहोस् र फाइलको नाममा कागजातको प्रकार तथा मिति राख्नुहोस्। दोस्रो, प्रतिलिपि कम्तीमा दुई सुरक्षित स्थानमा राख्नुहोस्—जस्तै आफ्नै सुरक्षित उपकरण र पहुँच नियन्त्रण भएको विश्वसनीय भण्डारण सेवा। सार्वजनिक वा अरूले प्रयोग गर्ने कम्प्युटरमा कागजात खुला अवस्थामा नछोड्नुहोस्।
तेस्रो, डिजिटल कागजात राखिएको खातामा लामो र अरू खातामा प्रयोग नगरिएको पासवर्ड राख्नुहोस् तथा उपलब्ध भए दुई तहको प्रमाणीकरण सक्रिय गर्नुहोस्। चौथो, अपरिचित व्यक्ति वा शंकास्पद सन्देशले माग्दैमा पूर्ण कागजात नपठाउनुहोस्; अनुरोध गर्ने संस्था र सम्पर्क माध्यम आधिकारिक हो कि होइन भनेर छुट्टै पुष्टि गर्नुहोस्।
पाँचौँ, आवश्यक कामका लागि कागजात दिनुपर्दा सम्भव भएसम्म आवश्यक विवरण मात्र साझा गर्नुहोस् र सार्वजनिक पोस्ट वा खुला लिंकमा संवेदनशील अभिलेख नराख्नुहोस्। छैटौँ, प्रतिलिपि समय–समयमा खोल्न मिल्छ कि मिल्दैन जाँच्नुहोस् र कागजात नवीकरण वा संशोधन भए सुरक्षित प्रतिलिपि पनि अद्यावधिक गर्नुहोस्।
यदि सामाजिक सञ्जाल खाता ह्याक भएको वा अनलाइन ठगी भएको शंका लागेमा पासवर्ड परिवर्तन गर्नुहोस्, दुई तहको प्रमाणीकरण सक्रिय गर्नुहोस् र सम्बन्धित प्रमाण सुरक्षित राख्नुहोस्। नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरो तथा नजिकको प्रहरी कार्यालयले साइबरसम्बन्धी उजुरीका लागि उपलब्ध प्रक्रिया र आवश्यक प्रमाणबारे जानकारी दिएका छन्।
- महत्त्वपूर्ण कागजातको स्पष्ट र अद्यावधिक डिजिटल प्रतिलिपि बनाउनुहोस्।
- प्रतिलिपि सुरक्षित स्थानमा राख्नुहोस् र पहुँच आवश्यक व्यक्तिमा सीमित गर्नुहोस्।
- लामो, फरक पासवर्ड र उपलब्ध भए दुई तहको प्रमाणीकरण प्रयोग गर्नुहोस्।
- अपरिचित अनुरोध वा शंकास्पद लिंकमा पूर्ण कागजात नपठाउनुहोस्।
स्रोत: सम्बन्धित सरकारी/आधिकारिक निकायका सार्वजनिक विवरण तथा कम्तीमा दुई स्वतन्त्र विश्वसनीय स्रोतबाट गरिएको तथ्य परीक्षण।