नेपालमा सुनका गहना किन्दा दर, तौल र बिल जाँच्ने पाँच तरिका

प्रतिनिधिमूलक तस्बिर — U.S. Mint / Wikimedia Commons (Public Domain)

नेपालमा सुनका गहना किन्दा बजारमा प्रकाशित दैनिक दरलाई अन्तिम खुद्रा मूल्य ठान्नु हुँदैन। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले छापावाल सुन, तेजाबी सुन र चाँदीको दर तोला तथा १० ग्रामका आधारमा सार्वजनिक गर्छ। गहनाको अन्तिम मूल्यमा धातुको मूल्यसँगै बनाउने ज्याला, जर्ती र अन्य शुल्क जोडिन सक्छन्। त्यसैले खरिदअघि दर, तौल र बिलका विवरण छुट्टाछुट्टै जाँच्नु उपयोगी हुन्छ।

पहिले दरको मिति हेर्नुहोस्। सुनचाँदीको मूल्य कारोबार दिनअनुसार बदलिन सक्छ। सामाजिक सञ्जाल वा पुरानो समाचारमा देखिएको रकम आजको दर नहुन सक्छ। खरिद गर्नुअघि महासंघको आधिकारिक दर पृष्ठमा प्रकाशित मिति र छापावाल, तेजाबी तथा चाँदीको दर मिलाउनुहोस्।

दोस्रो, तौल र शुद्धताको विवरण जाँच्नुहोस्। गहना कति ग्राम वा तोला छ, कुन क्यारेट वा शुद्धता श्रेणीमा पर्छ, र ढुंगा वा अन्य सामग्रीको तौल कति हो भन्ने कुरा पसलसँग स्पष्ट पार्नुहोस्। दर र बिलमा प्रयोग भएको एकाइ एउटै छ कि छैन पनि हेर्नुहोस्। शुद्धता वा तौलको विवरण अस्पष्ट भए लिखित रूपमा माग्नुहोस्।

तेस्रो, ज्याला र जर्ती छुट्टाछुट्टै बुझ्नुहोस्। डिजाइन, कामको जटिलता र पसलको नीतिअनुसार बनाउने ज्याला फरक हुन सक्छ। जर्ती वा अन्य शुल्क लागेमा कति रकम वा प्रतिशत हो र किन लाग्छ भनेर सोध्नुहोस्। ढुंगा, मोती वा अन्य सामग्रीको मूल्य सुनको तौलमा मिसाइएको छ कि छैन पनि जाँच्नुहोस्।

चौथो, बिलमा सबै विवरण स्पष्ट राख्नुहोस्। पसलको नाम, कारोबारको मिति, गहनाको विवरण, तौल, शुद्धता, लागू दर, ज्याला, जर्ती र भुक्तानी भएको कुल रकम छुट्टाछुट्टै देखिनुपर्छ। उपभोक्ता संरक्षण ऐन, २०७५ ले केही अवस्थामा सामान फिर्ता वा साटफेरको माग गर्दा खरिदको बिल वा रसिद प्रस्तुत गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। त्यसैले बिल सुरक्षित राख्नुहोस्।

पाँचौँ, एउटै दिनको दर र समान तौल तथा शुद्धताको आधारमा दुई वा बढी पसलको कुल बिल तुलना गर्नुहोस्। केवल कुल रकम हेर्नुभन्दा धातुको मूल्य, ज्याला, जर्ती र अन्य शुल्क छुट्याएर हेर्दा वास्तविक मूल्य बुझ्न सजिलो हुन्छ।

शुद्धता, तौल वा बिलमा असहमति भएमा सम्बन्धित व्यवसायी संघ वा उपभोक्ता संरक्षण निकायसँग जानकारी लिन सकिन्छ। कुनै पनि निर्णय गर्नुअघि लिखित बिल र आधिकारिक दरको प्रतिलिपि सुरक्षित राख्नुहोस्।

  • खरिद गर्नुअघि महासंघको दैनिक दर र त्यसको प्रकाशन मिति जाँच्नुहोस्।
  • गहनाको तौल, क्यारेट वा शुद्धता र ढुंगा वा अन्य सामग्रीको तौल स्पष्ट पार्नुहोस्।
  • ज्याला, जर्ती र अन्य शुल्क छुट्टाछुट्टै बुझेर बिलमा लेखाउनुस्।
  • बिल वा रसिद सुरक्षित राख्नुहोस् र समान आधारमा दुई वा बढी पसलको मूल्य तुलना गर्नुहोस्।

स्रोत: दैनिक दर, उपभोक्ता संरक्षणसम्बन्धी कानुनी व्यवस्था र गहना खरिदसम्बन्धी सार्वजनिक मार्गदर्शनका आधारमा तयार गरिएको।

NO COMMENTS