नेपाल विद्युत् प्राधिकरण (एनईए) लाई तीन छुट्टाछुट्टै कम्पनीमा पुनर्संरचना गर्ने सरकारी तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले विद्युत् उत्पादन, प्रसारण र वितरण तथा व्यापारसम्बन्धी काम अलग-अलग संस्थामार्फत सञ्चालन गर्ने मार्गचित्रलाई अन्तिम रूप दिइरहेको छ।
- प्रस्तावअनुसार विद्युत् उत्पादन, प्रसारण र वितरण तथा व्यापारका लागि तीन अलग कम्पनी बनाइनेछ।
- मन्त्रालयको समितिले अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास अध्ययन गर्दै पुनर्संरचनाको मार्गचित्र तयार गरिरहेको छ।
- कम्पनीहरूको स्वामित्व, सम्पत्ति तथा दायित्व बाँडफाँट र कर्मचारी व्यवस्थापनबारे निर्णय हुन बाँकी छ।
- सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ भित्र पुनर्संरचना पूरा गर्ने लक्ष्य बजेटमा राखेको छ।
हाल एनईएले विद्युत् उत्पादन, राष्ट्रिय प्रसारण प्रणाली सञ्चालन, उपभोक्तालाई वितरण तथा विद्युत् खरिद–बिक्री र व्यापारका काम एउटै संस्थामार्फत गर्दै आएको छ। प्रस्तावित संरचनाले यी जिम्मेवारी छुट्याएर प्रत्येक क्षेत्रको कार्यसम्पादन, वित्तीय अवस्था र उत्तरदायित्व अलग-अलग मूल्याङ्कन गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
ऊर्जा मन्त्रालयको समितिले तीन कम्पनीको जिम्मेवारी, संगठनात्मक संरचना, सम्पत्ति र दायित्वको बाँडफाँट, कर्मचारी समायोजन, वित्तीय व्यवस्था तथा कार्यान्वयन तालिका समेटेर मार्गचित्र बनाइरहेको छ। तर यी विषयको अन्तिम निर्णय सार्वजनिक भइसकेको छैन।
एनईएलाई अलग-अलग व्यावसायिक संरचनामा बाँड्ने प्रक्रिया नयाँ होइन। मन्त्रालयले सन् २०१७ देखि यससम्बन्धी प्रक्रिया अघि बढाएको थियो र उत्पादन, प्रसारण तथा व्यापारका लागि केही छुट्टै निकायसमेत स्थापना भइसकेका छन्। यद्यपि पूर्ण पुनर्संरचना लामो समयदेखि बाँकी रहँदै आएको छ।
ऊर्जा क्षेत्रका विज्ञहरूले कानुनी व्यवस्था, सम्पत्ति व्यवस्थापन र कर्मचारी समायोजन स्पष्ट नभई पुनर्संरचना गर्दा नयाँ प्रशासनिक समस्या आउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। त्यसैले अन्तिम मार्गचित्रले कार्यान्वयनको समयसीमा मात्र नभई संक्रमणकालीन व्यवस्थापन पनि स्पष्ट गर्नुपर्नेछ।
स्रोत: अनलाइनखबर र खबरहबका प्रकाशित समाचारका आधारमा तयार गरिएको।