आईआईटीका अनलाइन एआई प्रमाणपत्र पाठ्यक्रमले सिकाइका नयाँ अवसर खोल्दै

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) र डेटा साइन्स सिक्न चाहने विद्यार्थी तथा कामकाजी व्यक्तिका लागि अनलाइन पाठ्यक्रम थप उपयोगी विकल्प बन्दै गएका छन्। The Indian Express ले हालै भारतका विभिन्न Indian Institutes of Technology (IITs) मा उपलब्ध अनलाइन एआई पाठ्यक्रमबारे विवरण प्रकाशित गरेको छ।

आईआईटी मद्रासको आधिकारिक जानकारीअनुसार, School Connect कार्यक्रमअन्तर्गत साझेदार विद्यालयका कक्षा ९ देखि १२ सम्मका विद्यार्थीका लागि आठ हप्ताको Introduction to Data Science and AI पाठ्यक्रम उपलब्ध छ। यसमा एआई र मेसिन लर्निङका आधारभूत अवधारणा, मूल्याङ्कन र परियोजना समावेश छन्। आईआईटी मद्रासको Centre for Outreach and Digital Education (CODE) ले CII Institute of Logistics सँग मिलेर व्यावसायिक प्रयोगमा डेटा र एआई उपयोग गर्न चाहनेहरूका लागि Supply Chain Management: Data + AI कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरिरहेको छ।

यी कार्यक्रमका लक्षित समूह र सर्त फरक छन्। केही पाठ्यक्रम साझेदार विद्यालयका विद्यार्थीका लागि मात्र खुला हुन्छन् भने व्यावसायिक कार्यक्रमका लागि शुल्क, निश्चित दर्ता मिति र मूल्याङ्कन प्रक्रिया हुन सक्छ। त्यसैले संस्थाको नामका आधारमा मात्र पाठ्यक्रम छनोट गर्नु उपयुक्त हुँदैन।

नेपाल र भारतका इच्छुक विद्यार्थी तथा पेशाकर्मीले भर्ना हुनुअघि आधिकारिक पृष्ठमा हालको दर्ता स्थिति, करसहितको कुल शुल्क, अध्ययन विधि, मूल्याङ्कनका नियम र प्रदान गरिने प्रमाणपत्रको प्रकार जाँच्नुपर्छ। छोटो प्रमाणपत्रले सीप विकासमा सहयोग गर्न सक्छ, तर यसलाई विश्वविद्यालयको डिग्री वा रोजगारीको ग्यारेन्टीका रूपमा बुझ्नु हुँदैन।

नेपालका एआई संस्था र सिकाइका अवसर

भारतका आईआईटीका पाठ्यक्रमसँगै नेपालमै विकसित भइरहेका एआई सिकाइका अवसरबारे पनि जान्नु उपयोगी हुन्छ। काठमाडौंमा आधारित नेपाल एप्लाइड म्याथमेटिक्स एन्ड इन्फर्मेटिक्स इन्स्टिच्युट (NAAMII) ले एआई अनुसन्धान र ज्ञान विस्तारमा काम गर्छ। यसको Annual Nepal AI School (ANAIS) कार्यक्रमले एआईका आधारभूत तथा उन्नत विषयमा व्याख्यान, प्रयोगात्मक अभ्यास र परियोजनामार्फत सिक्ने अवसर दिन्छ। कार्यक्रमको आवेदन र सहभागिताका सर्त भने आधिकारिक पृष्ठमा जाँच्नुपर्छ।

त्यस्तै, क्यान महासंघ (CAN Federation) नेपालको सूचना तथा सञ्चार प्रविधि क्षेत्रको छाता संस्था हो। महासंघले २०२६ जुलाईमा महर्षि कलेजसँग नेपालभर एआई शिक्षासम्बन्धी साझेदारी घोषणा गरेको छ। यसले नेपालमा पनि एआई शिक्षा र डिजिटल सीप विस्तार गर्ने प्रयास भइरहेको देखाउँछ। यस साझेदारीको पाठ्यक्रम, स्थान, भर्ना र शुल्कसम्बन्धी अद्यावधिक विवरण महासंघको आधिकारिक सूचनाबाट पुष्टि गर्नुपर्छ।

यी नेपाली संस्थाका कार्यक्रम र आईआईटीका प्रमाणपत्र पाठ्यक्रम एउटै प्रकारका वा परस्पर मान्यताप्राप्त हुन् भन्ने अर्थ लाग्दैन। पाठ्यक्रमको स्तर, प्रवेश योग्यता, अवधि, लागत, प्रमाणपत्र दिने निकाय र प्रयोगात्मक कामको अवसर तुलना गरेर मात्र छनोट गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

स्रोत: The Indian Express: आईआईटीका अनलाइन एआई पाठ्यक्रमसम्बन्धी समाचार; आईआईटी मद्रास CODE: School Connect; आईआईटी मद्रास: Supply Chain Management—Data + AI; NAAMII; Annual Nepal AI School; CAN Federation.