अनलाइन किनमेल सजिलो भए पनि विक्रेताको पहिचान, वस्तुको विवरण, कुल मूल्य र भुक्तानीको तरिका नजाँची अर्डर गर्दा समस्या पर्न सक्छ। नेपालमा उपभोक्ता संरक्षणसम्बन्धी उजुरीका लागि बाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले अनलाइन उजुरी सेवा उपलब्ध गराएको छ। त्यसैले अर्डर गर्नुअघि केही आधारभूत जाँच गर्नु र कारोबारका प्रमाण सुरक्षित राख्नु उपयोगी हुन्छ।
पहिलो, विक्रेताको नाम, सम्पर्क नम्बर, ठेगाना र व्यवसायसम्बन्धी विवरण हेर्नुहोस्। सामाजिक सञ्जालमा मात्रै भेटिएको पसल भए पुराना कारोबारका समीक्षा मात्र भर नपरी विक्रेतासँग लिखित विवरण माग्नुहोस्। दोस्रो, वस्तुको वास्तविक फोटो, आकार, सामग्री, ब्रान्ड, उपलब्धता र डेलिभरी समय स्पष्ट छ कि छैन जाँच्नुहोस्। अत्यन्त सस्तो मूल्य वा तत्काल पैसा पठाउन दबाब दिने प्रस्तावमा थप सावधानी अपनाउनुहोस्।
तेस्रो, वस्तुको मूल्यसँगै डेलिभरी शुल्क, कर वा अन्य लाग्ने रकमसमेत जोडेर कुल भुक्तानी कति हुन्छ बुझ्नुहोस्। चौथो, सामान नमिलेमा फिर्ता वा साट्ने नियम, वारेन्टी र रकम फिर्ता हुने सर्त अर्डर गर्नुअघि पढ्नुहोस्। विक्रेताले यी कुरा स्पष्ट नपारेमा खरिद स्थगित गर्नु सुरक्षित विकल्प हुन सक्छ।
पाँचौँ, सम्भव भएसम्म परिचित र सुरक्षित भुक्तानी माध्यम प्रयोग गर्नुहोस्। पासवर्ड, एकपटक प्रयोग हुने प्रमाणीकरण सङ्केत वा बैंकिङ विवरण अपरिचित व्यक्तिलाई नदिनुहोस्। भुक्तानी गर्नुअघि प्राप्तकर्ताको नाम र रकम फेरि जाँच्नुहोस्। छैटौँ, अर्डर पुष्टि, उत्पादनको विज्ञापन, विक्रेतासँगको संवाद, भुक्तानी रसिद वा कारोबार नम्बर र डेलिभरीसम्बन्धी विवरण सुरक्षित राख्नुहोस्। सामान आएपछि अर्डर गरिएको वस्तुसँग मिल्छ कि मिल्दैन जाँचेर मात्र समस्या भए तुरुन्त विक्रेतालाई लिखित रूपमा जानकारी दिनुहोस्।
समस्या समाधान नभएमा सम्बन्धित सरकारी निकायको उजुरी माध्यम प्रयोग गर्न सकिन्छ। बाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागको अनलाइन उजुरी फाराममा पसल वा संस्थाको नाम र ठेगाना, उजुरीको विषय तथा थप विवरण राख्ने व्यवस्था छ; प्रमाणका कागजात पनि संलग्न गर्न सकिन्छ। उजुरी गर्दा घटना भएको मिति, तिरेको रकम, विक्रेतासँग भएको संवाद र आफूले चाहेको समाधान स्पष्ट लेख्नुहोस्। विभागले उपभोक्ता गुनासोका लागि टोल-फ्री नम्बर ११३७ पनि सार्वजनिक गरेको छ।
- अर्डर गर्नुअघि विक्रेताको पहिचान, सम्पर्क र वस्तुको विवरण जाँच्नुहोस्।
- डेलिभरी शुल्कसहित कुल मूल्य र फिर्ता वा साट्ने सर्त बुझ्नुहोस्।
- पासवर्ड वा एकपटक प्रयोग हुने प्रमाणीकरण सङ्केत अरूलाई नदिनुहोस्।
- अर्डर, संवाद, भुक्तानी र डेलिभरीका प्रमाण सुरक्षित राख्नुहोस्।
- समस्या समाधान नभए सरकारी उजुरी माध्यम प्रयोग गरी विवरण र प्रमाण बुझाउनुहोस्।
स्रोत: सम्बन्धित सरकारी/आधिकारिक निकायका सार्वजनिक विवरण तथा कम्तीमा दुई स्वतन्त्र विश्वसनीय स्रोतबाट गरिएको तथ्य परीक्षण।
