नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सूचीकृत कम्पनीको शेयर तथा डिबेञ्चरमा गरेको लगानीको न्यूनतम होल्डिङ अवधि ६ महिनाबाट घटाएर ४५ दिनमा कायम गरेको छ। संशोधित व्यवस्थाअनुसार ४५ दिन पूरा भएपछि त्यस्तो लगानी बिक्री गर्न सकिनेछ।
- न्यूनतम होल्डिङ अवधि ६ महिनाबाट ४५ दिनमा घटाइएको छ।
- यो व्यवस्था ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका इजाजतपत्रप्राप्त बैंक तथा वित्तीय संस्थाका लागि लागू गरिएको हो।
- ४५ दिनभन्दा कम अवधिको अल्पकालीन लगानी तथा सट्टेबाजीलाई भने निरन्तरता दिइएको छैन।
- बैंक तथा वित्तीय संस्थाले लगानीसम्बन्धी नीति तथा कार्यविधि सञ्चालक समितिबाट स्वीकृत गराउनुपर्नेछ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले एकीकृत निर्देशन, २०८२ मा संशोधन गर्दै यस्तो व्यवस्था गरेको हो। यसअघि सूचीकृत संस्थाको शेयर तथा डिबेञ्चरमा गरिएको लगानी कम्तीमा ६ महिना कायम राख्नुपर्ने व्यवस्था थियो।
संशोधित व्यवस्थाअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले शेयर, डिबेञ्चर, सरकारी सुरक्षणपत्र र नेपाल राष्ट्र बैंकका ऋणपत्रलगायतका उपकरणमा लगानी गर्दा सट्टेबाजी जोखिम कम गर्ने गरी स्पष्ट लगानी नीति तथा कार्यविधि लागू गर्नुपर्नेछ। यस्तो नीतिमा लगानीको उद्देश्य र रणनीति, बैंकिङ बुक तथा ट्रेडिङ बुकमा वर्गीकरण, होल्डिङ अवधि र स्वार्थको द्वन्द्व व्यवस्थापनसम्बन्धी व्यवस्था समेट्नुपर्नेछ।
नयाँ व्यवस्थाले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई पूँजी बजारमा गरिएको लगानी व्यवस्थापनमा थप समयगत लचकता दिएको छ। तर ४५ दिनको अवधि घट्नुको अर्थ बैंकलाई निर्बाध रूपमा अल्पकालीन शेयर कारोबार गर्न अनुमति दिइएको भन्ने होइन। संशोधित व्यवस्थाले अल्पकालीन लगानी तथा सट्टेबाजी जोखिम नियन्त्रणका प्रबन्धहरू पनि राखेको छ।
त्यसैगरी बैंक तथा वित्तीय संस्थाले लगानीको जोखिम व्यवस्थापनका लागि दैनिक बजार मूल्यका आधारमा मूल्याङ्कन, दबाब परीक्षण र आन्तरिक जोखिम मूल्याङ्कनजस्ता व्यवस्था अपनाउनुपर्नेछ। लगानीसम्बन्धी विवरण पनि तोकिएको ढाँचामा नियामक निकायमा बुझाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
स्रोत
- नेपाल राष्ट्र बैंकको संशोधित एकीकृत निर्देशनसम्बन्धी विवरण
- स्वतन्त्र आर्थिक तथा वित्तीय स्रोतहरूबाट गरिएको तथ्य पुष्टि
