काठमाडौं, कात्तिक ५ — बडादसैंको मुख्य दिन विजयादशमी आज बुधबार नेपालभर परम्परागत रूपमा मनाइँदैछ। परिवारका ज्येष्ठ सदस्यबाट रातो टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्दै आफन्तबीच शुभकामना साटासाट गर्ने क्रम जारी छ।
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले आज टीका ग्रहणका लागि बिहान १०:२६ बजेको साइत तोकेको थियो। समितिका अनुसार सामान्य नागरिकले दिनभर टीका ग्रहण गर्न सक्ने भए पनि राज्यका पदाधिकारीका लागि तोकिएको साइत विशेष रूपमा उल्लेख गरिएको थियो।
टीका र जमरा घटस्थापनादेखि सुरु भएको दसैंको धार्मिक परम्पराको महत्वपूर्ण हिस्सा हुन्। परम्पराअनुसार रातो टीकालाई शुभता र विजयको प्रतीक तथा जमरालाई समृद्धिको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। दसैंले टाढा रहेका परिवारजनलाई भेटघाट गर्ने र सम्बन्ध नवीकरण गर्ने अवसर पनि दिन्छ।
- विजयादशमी बडादसैंको मुख्य दिनका रूपमा आज मनाइँदैछ।
- टीका ग्रहणका लागि बिहान १०:२६ बजेको साइत तोकिएको थियो।
- ज्येष्ठ सदस्यबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद लिने परम्परा जारी छ।
- सामान्य नागरिकले दिनभर टीका ग्रहण गर्न सक्ने जानकारी समितिले दिएको छ।
विजयादशमीमा लगाइने रातो टीका शुभता, विजय र सौभाग्यको प्रतीक मानिन्छ। चामल, दही र रातो अबिरबाट तयार गरिने टीका लगाउँदै ज्येष्ठ सदस्यले परिवारका सदस्यलाई सुस्वास्थ्य, दीर्घायु, सुख, शान्ति र सफलताको कामना गर्छन्। परिवारअनुसार टीका लगाउने विधि र आशीर्वादका शब्द फरक हुन सक्छन्, तर यसको मूल भाव माया, सम्मान र शुभेच्छा आदानप्रदान गर्नु हो।
जमरा घटस्थापनाका दिन पूजा गरेर छरिएका जौ वा अन्य अन्नका बीउबाट उमारिन्छ। नौ दिनसम्म पूजा गरिएका यी पहेँलोपना भएका अंकुरलाई विजयादशमीमा टीकासँगै शिरमा सिउरिने गरिन्छ। जमरालाई उर्वरता, नयाँ जीवन, ऊर्जा र समृद्धिको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। टीका र जमरा दुवै देवी दुर्गाको आशीर्वादसँग जोडिएका धार्मिक प्रतीक हुन्।
दसैंको महत्व धार्मिक अनुष्ठानमा मात्र सीमित छैन। देवी दुर्गाले असत्यमाथि सत्य र अन्यायमाथि न्यायको विजय हासिल गरेको विश्वाससँग जोडिएको यो पर्वले परिवार र समुदायलाई एक ठाउँमा ल्याउँछ। काम, अध्ययन वा रोजगारीका कारण घरबाट टाढा रहेका मानिसहरू सकेसम्म गाउँघर फर्केर ज्येष्ठ सदस्यसँग आशीर्वाद लिन्छन्। भेटघाट, साझा भोजन, दक्षिणा र शुभकामनाले पुस्ताबीचको सम्बन्ध बलियो बनाउनुका साथै नेपाली सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिन सहयोग गर्छ।