काठमाडौं । अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले हालैको बाढीपहिरोबाट भएको क्षति, नेपालको पुनर्निर्माण आवश्यकता र जलवायु न्यायका विषयलाई आगामी अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा प्राथमिकताका साथ उठाउने बताएका छन्। भारत भ्रमणका क्रममा वाग्लेले नेपालले भोगिरहेको जलवायुजन्य जोखिम र पुनर्निर्माणको आवश्यकता अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसमक्ष राख्ने बताएका हुन्।
मुख्य बुँदा
- अर्थमन्त्री वाग्लेले नेपालका जलवायु जोखिम र पुनर्निर्माण आवश्यकता अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठाउने बताएका छन्।
- उनले दोहामा हुने एसियाली पूर्वाधार लगानी बैंक (AIIB) को बैठकमा नेपालको विषय प्रस्तुत गर्ने तयारी गरेका छन्।
- विश्व बैंक, संयुक्त राष्ट्रसंघ र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारसँग पुनर्निर्माण सहयोगबारे छलफल गर्ने योजना छ।
- नेपालको प्रारम्भिक क्षति तथा आर्थिक नोक्सानीको मूल्यांकन करिब ४०८ अर्ब रुपैयाँ रहेको वाग्लेले बताएका छन्।
- दीर्घकालीन पुनर्निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र नयाँ वित्तीय उपाय आवश्यक रहेको उनले बताएका छन्।
भारतको नयाँ दिल्लीमा रहेका वाग्लेले सेप्टेम्बर १९ मा प्रकाशित विवरणअनुसार आगामी सेप्टेम्बर २८ र २९ मा दोहामा हुने AIIB को बोर्ड अफ गभर्नर्सको वार्षिक बैठकमा नेपालको पुनर्निर्माण र जलवायु जोखिमका विषय उठाउने तयारी गरेका छन्। त्यसपछि विश्व बैंक तथा संयुक्त राष्ट्रसंघका प्रतिनिधिसँग छलफल गर्ने र अक्टोबरमा बैंककमा हुने अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष तथा विश्व बैंक समूहको वार्षिक बैठकमा पनि नेपालको मुद्दा राख्ने तयारी रहेको उनले बताएका छन्।
वाग्लेले अगस्ट २६ को भोटेकोशी–त्रिशूली नदी प्रणालीमा आएको विपद्ले ठूलो मानवीय तथा आर्थिक क्षति पुर्याएको बताएका छन्। उनका अनुसार प्रारम्भिक सरकारी मूल्यांकनअनुसार भौतिक क्षति र आर्थिक नोक्सानी करिब ४०८ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। पुनर्निर्माणलाई थप सुरक्षित र दीर्घकालीन बनाउँदा आवश्यक लागत अझ बढ्न सक्ने उनको भनाइ छ।
वाग्लेले नेपालले विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा अत्यन्त न्यून योगदान गरे पनि जलवायु परिवर्तनका असरबाट ठूलो क्षति व्यहोर्नुपरेको विषयलाई जलवायु न्यायको बहससँग जोडेर अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा राख्ने बताएका छन्। उनले जलवायु अनुकूलन, पूर्वसूचना प्रणाली, पुनर्निर्माण, क्षति तथा नोक्सानी र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगका विषयलाई प्राथमिकतामा राखिने बताएका छन्।
भारत भ्रमणका क्रममा वाग्लेले भारतीय अर्थमन्त्री निर्मला सीतारमण र विदेशमन्त्री एस जयशंकरसँग पनि भेटवार्ता गरेका छन्। ती भेटमा बाढीपछिको पुनर्निर्माण, आर्थिक सहकार्य, ऊर्जा, लगानी र सम्पर्क विस्तारका विषयमा छलफल भएको छ।
सम्बन्धित समाचार
यसअघि भारत–नेपाल अन्तरसरकारी उपसमिति बैठकमा व्यापार, पारवहन, भन्सार सहजीकरण र सम्पर्क पूर्वाधारबारे सहकार्य सुदृढ गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो। अहिले वाग्लेको भारत भ्रमणले यही द्विपक्षीय सम्बन्धलाई पुनर्निर्माण र जलवायु सहयोगको विषयसँग पनि जोडेको छ।
स्रोत
- अर्थ मन्त्रालय, नेपाल
- भारत सरकार
- द काठमाडौँ पोस्ट
- रातोपाटी
- नेपाल न्युज