प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको भारत भ्रमण नोभेम्बर २२ देखि सुरु हुने तयारीबारे नेपाल र भारतका अधिकारीहरूबीच छलफल अघि बढेको छ। भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीको नोभेम्बर ४–५ को नेपाल भ्रमणपछि जारी संयुक्त विज्ञप्तिले प्रधानमन्त्री शाहको आगामी भारत भ्रमणका सन्दर्भमा सम्भावित पहल र नतिजाबारे छलफल भएको पुष्टि गरेको छ।
नोभेम्बर ६ मा प्रकाशित दुई स्वतन्त्र समाचार प्रतिवेदनले अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै शाह नोभेम्बर २२ देखि भारतको पहिलो द्विपक्षीय भ्रमणमा जाने जनाएका छन्। तर परराष्ट्र मन्त्रालयको संयुक्त विज्ञप्तिले भ्रमणको मिति, अवधि वा विस्तृत कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छैन। त्यसैले मिति र कार्यक्रमसम्बन्धी विवरणलाई औपचारिक संयुक्त घोषणाभन्दा समाचार प्रतिवेदनमा आधारित जानकारीका रूपमा बुझ्नुपर्छ।
परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार मिस्रीले नेपाल भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहसँग शिष्टाचार भेट गरेका थिए। उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको शुभकामना सुनाउनुका साथै आगामी भ्रमणका सम्भावित पहल र नतिजाबारे छलफल गरेका थिए। मिस्रीले अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले, परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री बिराजभक्त श्रेष्ठ र पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनील लाम्सालसँग पनि भेट गरेका थिए।
नोभेम्बर ५ मा जारी संयुक्त विज्ञप्तिले व्यापार तथा वाणिज्य, विकास साझेदारी, जलविद्युत्, भौतिक सम्पर्क, सीमा व्यवस्थापन, ऊर्जा र जनस्तरको सम्बन्धलाई निरन्तर सहकार्यका क्षेत्रका रूपमा उल्लेख गरेको छ। स्टार्टअप, डिजिटल कनेक्टिभिटी, कृत्रिम बुद्धिमत्ता र खेलकुदलाई नयाँ सहकार्यका सम्भावित क्षेत्रका रूपमा पनि समेटिएको छ। विज्ञप्तिमा यी विषयका लागि छुट्टै बजेट, नयाँ परियोजना वा कार्यान्वयन मिति भने तोकिएको छैन।
भारत भ्रमणमा नेपालले बाढीपछिको पुनर्निर्माणसहितका प्राथमिकताबारे आर्थिक सहयोग माग्ने तयारी गरेको विवरण पनि सार्वजनिक भएको छ। नोभेम्बर ६ मा प्रकाशित एक प्रतिवेदनअनुसार नेपालले २ अर्ब अमेरिकी डलरको प्रस्ताव अघि सारेको छ, जसमा १ अर्ब डलर सहुलियतपूर्ण ऋण, ५० करोड डलर अनुदान र ५० करोड डलर बाढीबाट क्षतिग्रस्त पूर्वाधार पुनर्निर्माणका लागि प्रस्ताव गरिएको छ। यो नेपालको प्रस्ताव हो; भारतले उक्त रकम स्वीकृत गरिसकेको घोषणा भएको छैन।
दुई देशबीच हवाई सम्पर्क, ऊर्जा, जलविद्युत्, व्यापार तथा पारवहन र रोकिएका पूर्वाधार आयोजनाबारे पनि छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ। भ्रमणका क्रममा कुन विषयमा सहमति हुन्छ भन्ने कुरा औपचारिक वार्ता र त्यसपछि जारी हुने संयुक्त घोषणाबाट मात्र स्पष्ट हुनेछ।
- प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमण नोभेम्बर २२ देखि सुरु हुने जानकारी दुई स्वतन्त्र समाचार प्रतिवेदनमा प्रकाशित भएको छ।
- भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीले नोभेम्बर ४–५ मा नेपाल भ्रमण गरी प्रधानमन्त्री शाहसहित प्रमुख मन्त्रीहरूसँग भेट गरेका थिए।
- नेपालले बाढीपछिको पुनर्निर्माणसहितका प्राथमिकताका लागि भारतसँग २ अर्ब अमेरिकी डलरको सहयोग प्रस्ताव गरेको विवरण छ; यो स्वीकृत सहायता होइन।
- व्यापार, ऊर्जा, जलविद्युत्, सम्पर्क सञ्जाल, डिजिटल प्रविधि र स्टार्टअप आगामी सहकार्यका सम्भावित विषय हुन्।
स्रोत: नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयको संयुक्त प्रेस विज्ञप्ति तथा स्वतन्त्र समाचार प्रतिवेदनबाट गरिएको तथ्य परीक्षण। तस्बिर कूटनीतिक बैठकको सन्दर्भ जनाउने प्रतिनिधिमूलक दृश्य हो, वास्तविक भेटघाटको तस्बिर होइन।