टर्कीको अन्ताल्यामा जारी संयुक्त राष्ट्रसंघीय जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी ३१औँ सम्मेलन (कोप–३१) का क्रममा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले सोमबार, ९ नोभेम्बरमा नेपालको राष्ट्रिय पेभिलियन उद्घाटन गर्दै हिमाली क्षेत्रमा बढ्दो जलवायु जोखिम, जलवायु न्याय र हानि तथा नोक्सानी सम्बोधनका लागि वित्तीय पहुँच सहज बनाउन अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आह्वान गरेका छन्।
उद्घाटन समारोहमा खनालले हिमाली पारिस्थितिक प्रणाली जलवायु परिवर्तनका असरप्रति संवेदनशील रहेको उल्लेख गर्दै हिउँ, हिमनदी र जमेको पानी प्रणालीमा भइरहेको परिवर्तनले जोखिम बढाइरहेको बताए। हिमाली क्षेत्रमा देखिएका असरले पहाडी समुदायसँगै तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दा र पारिस्थितिक प्रणालीलाई समेत प्रभावित पार्न सक्ने उनको भनाइ थियो।
हालैको भोटेकोशी विपद्लाई ‘हिमालयन सुनामी’ को संज्ञा दिँदै खनालले विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा न्यून योगदान गर्ने नेपालजस्ता मुलुकले जलवायु परिवर्तनका असमानुपातिक असर भोगिरहेको बताएका थिए। उनले जोखिममा रहेका देशलाई क्षति तथा नोक्सानी सम्बोधन गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय कोषमा सहज र पर्याप्त पहुँच आवश्यक रहेकोमा जोड दिए।
खनालले जलवायु न्याय सुनिश्चित गर्न, हिमाली क्षेत्रको उत्थानशीलता बढाउन र प्रभावित समुदायको संरक्षण गर्न अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी बलियो बनाउनुपर्ने बताए। जलवायु परिवर्तनको असर सीमाभित्र मात्र सीमित नहुने भएकाले हिमाली क्षेत्र र तल्लो तटीय समुदायको सुरक्षा साझा जिम्मेवारी भएको उनको सन्देश थियो।
नेपालको राष्ट्रिय पेभिलियनलाई देशका जलवायु प्राथमिकता र प्रतिबद्धता प्रस्तुत गर्ने मञ्चका रूपमा तयार गरिएको छ। त्यहाँ जैविक विविधता संरक्षणका उपलब्धि तथा समुदायस्तरमा सञ्चालन भइरहेका जलवायु अनुकूलनका प्रयास अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसमक्ष प्रस्तुत गरिने जनाइएको छ।
उद्घाटन समारोहमा स्वास्थ्य तथा खाद्य सुरक्षामन्त्री निशा मेहता, प्रतिनिधिसभा सदस्य सागर ढकाललगायतले पनि सम्बोधन गरेका थिए।
कोप–३१ नोभेम्बर ९ देखि २० सम्म अन्ताल्यामा सञ्चालन हुँदैछ। परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गरिरहेका मन्त्री खनाल नोभेम्बर १४ मा स्वदेश फर्कने कार्यक्रम छ।
- परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले नोभेम्बर ९ मा अन्ताल्यामा नेपालको राष्ट्रिय पेभिलियन उद्घाटन गरे।
- उद्घाटन समारोहमा हिमाली पारिस्थितिक प्रणालीको जोखिम र जलवायु न्यायको मुद्दा उठाइयो।
- भोटेकोशी विपद्लाई ‘हिमालयन सुनामी’ भन्दै हानि तथा नोक्सानी कोषमा सहज पहुँचको आवश्यकता दोहोर्याइयो।
- नेपाल पेभिलियनमा जैविक विविधता संरक्षण र समुदायस्तरका अनुकूलन प्रयास प्रस्तुत गरिनेछ।
- कोप–३१ नोभेम्बर २० सम्म चल्नेछ।
स्रोत: नेपाल सरकारको आधिकारिक विवरण तथा स्वतन्त्र समाचार प्रतिवेदनका आधारमा तथ्य परीक्षण गरिएको छ।