वैदेशिक रोजगारीका लागि पैसा बुझाउनु वा कागजात दिनुअघि भर्ती गर्ने संस्थाको इजाजत, कामको विवरण र भुक्तानीको प्रमाण जाँच्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। वैदेशिक रोजगार विभागले अनुमति प्राप्त र नियमित रूपमा नवीकरण भएका म्यानपावर कम्पनीमार्फत मात्र संस्थागत रूपमा जान, दलाल वा अनधिकृत संस्थालाई रकम नदिन र श्रम स्वीकृति लिएर मात्र प्रस्थान गर्न सुझाएको छ।
पहिलो, आफूले सम्पर्क गरेको संस्था विभागबाट इजाजतप्राप्त छ कि छैन र त्यसको काम रोक्का वा खारेज भएको छ कि छैन बुझ्नुहोस्। विभागको सार्वजनिक जानकारीअनुसार कन्सल्टेन्सी, ट्राभल एजेन्सी, मनी ट्रान्सफर संस्था वा व्यक्तिगत दलाललाई वैदेशिक रोजगारीमा पठाउने अधिकार छैन। त्यस्ता व्यक्ति वा संस्थालाई रकम नबुझाउनुहोस्।
दोस्रो, लिखित करारपत्रमा गन्तव्य देश, रोजगारदाता कम्पनी, कामको पद, तलब, खाना तथा बस्ने व्यवस्था, काम गर्ने घण्टा, अतिरिक्त समयको भत्ता, कुल खर्च र करार अवधि स्पष्ट छन् कि छैनन् जाँच्नुहोस्। मौखिक आश्वासनमा मात्र भर नपर्नुहोस्। एउटै रोजगारदातासँग भएको सम्झौताको प्रति आफूसँग राख्नुहोस् र फरक विवरण भएका दोहोरो करारपत्रमा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्।
तेस्रो, रकम बुझाउँदा आधिकारिक प्रक्रिया पालना गर्नुहोस्। विभागको जानकारीअनुसार रकम इजाजतप्राप्त म्यानपावर कम्पनीको बैंक खातामा वा प्रधान कार्यालयमा मात्र बुझाउनुपर्छ। प्रत्येक भुक्तानीको रकम र मिति स्पष्ट भएको, कम्पनीको छाप र बुझिलिने व्यक्तिको हस्ताक्षर भएको रसिद लिनुहोस्। स्वीकृत विज्ञापनमा उल्लेख भएकोभन्दा बढी रकम नदिनुहोस्।
चौथो, श्रम स्वीकृति प्राप्त नभएसम्म हवाई टिकट नकिन्नुहोस्। विभागले श्रम स्वीकृतिको निस्सा नआउँदै टिकट खरिद नगर्न र अनुमति नभएको बाटोबाट रोजगारीका लागि प्रस्थान नगर्न भनेको छ। प्रस्थानअघि राहदानी, भिसा, श्रम स्वीकृति, करारपत्र, बीमा, स्वास्थ्य परीक्षण र अभिमुखीकरण तालिमका कागजातका प्रतिलिपि घरपरिवार वा भरोसायोग्य अभिभावकसँग सुरक्षित राख्नुहोस्।
पाँचौँ, कसैले वैदेशिक रोजगारीमा पठाइदिने भन्दै रकम मागेमा वा ठगीको शंका लागेमा तुरुन्त विभाग, नजिकको जिल्ला प्रशासन कार्यालय वा प्रहरीलाई खबर गर्नुहोस्। विभागको सार्वजनिक जानकारीमा वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी ठगी र सूचना आदानप्रदानका लागि टोल-फ्री नम्बर १६६००१०९९९९ उल्लेख छ। अनलाइन माध्यमबाट ठगी भएको अवस्थामा नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोसँग पनि सम्पर्क गर्न सकिन्छ।
विभागले वैदेशिक रोजगार प्रक्रियाका लागि १८ वर्ष पूरा भएको हुनुपर्ने र झुटा विवरण वा कागजात पेश गर्न नहुने स्पष्ट गरेको छ। उमेर वा कागजातसम्बन्धी कानुनी सर्त छल्ने प्रयास नगर्नुहोस्।
यदि रकम बुझाइसक्नुभएको छ भने रसिद, बैंक कारोबारको प्रमाण, विज्ञापन, सन्देश आदानप्रदान, करारपत्र र राहदानी वा भिसासम्बन्धी कागजातका प्रतिलिपि सुरक्षित राखेर विभागको आधिकारिक उजुरी प्रक्रियाबाट अघि बढ्नुहोस्।
- इजाजतप्राप्त र नियमित नवीकरण भएको म्यानपावर कम्पनीसँग मात्र कारोबार गर्नुहोस्; दलाललाई रकम नदिनुहोस्।
- देश, रोजगारदाता, काम, तलब, खर्च, काम गर्ने समय र करार अवधि लिखित रूपमा जाँच्नुहोस्।
- रकम कम्पनीको बैंक खातामा वा प्रधान कार्यालयमा मात्र बुझाएर छाप र हस्ताक्षर भएको रसिद लिनुहोस्।
- श्रम स्वीकृति नआएसम्म टिकट नकिन्नुहोस्; आवश्यक कागजातका प्रतिलिपि घरमा सुरक्षित राख्नुहोस्।
- ठगीको शंका लागेमा विभागको टोल-फ्री नम्बर १६६००१०९९९९ वा प्रहरीमा जानकारी दिनुहोस्।
स्रोत: वैदेशिक रोजगार विभागको सुरक्षित वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी सार्वजनिक जानकारी, आधिकारिक उजुरी निवेदन पृष्ठ तथा नेपाल प्रहरी साइबर ब्यूरोको सम्पर्क विवरणका आधारमा तयार गरिएको मार्गदर्शिका।