भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीको ४–५ नोभेम्बरको नेपाल भ्रमणपछि जारी संयुक्त विज्ञप्तिले नेपाल–भारत सहकार्यका नयाँ क्षेत्रका रूपमा स्टार्टअप, डिजिटल कनेक्टिभिटी, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) र खेलकुदलाई पनि उल्लेख गरेको छ।
नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयले बिहीबार, ५ नोभेम्बर साँझ ७:३० बजे सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिअनुसार, मिस्री नेपालका परराष्ट्र सचिव अमृतबहादुर राईको निमन्त्रणामा दुईदिने औपचारिक भ्रमणमा आएका थिए। भ्रमणका क्रममा उनले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँग शिष्टाचार भेट गर्नुका साथै अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले, परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री बिराजभक्त श्रेष्ठ र भौतिक पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनील लाम्सालसँग भेट गरेका थिए।
दुवै देशका परराष्ट्र सचिवबीच ४ नोभेम्बरमा प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय वार्ता भएको थियो। संयुक्त विज्ञप्तिमा उक्त वार्तामा जारी सहकार्यको समीक्षा गर्दै द्विपक्षीय साझेदारीलाई थप सुदृढ बनाउने उपायबारे छलफल भएको उल्लेख छ।
विज्ञप्तिले व्यापार तथा वाणिज्य, विकास साझेदारी, जलविद्युत्, भौतिक सम्पर्क, सीमा व्यवस्थापन, ऊर्जा र जनस्तरको सम्बन्धलाई दुई देशबीचका परम्परागत सहकार्यका क्षेत्रका रूपमा उल्लेख गरेको छ। यी क्षेत्रमा पछिल्लो समय बढेको संलग्नताप्रति दुवै पक्षले सन्तुष्टि व्यक्त गरेको जनाइएको छ।
यससँगै स्टार्टअप, डिजिटल कनेक्टिभिटी, एआई र खेलकुदलाई नयाँ सहकार्यका सम्भावित क्षेत्रका रूपमा अघि सारिएको छ। तर विज्ञप्तिले यी विषयमा कुनै विशिष्ट परियोजना, बजेट, सम्झौता वा कार्यान्वयन मिति सार्वजनिक गरेको छैन। त्यसैले यी क्षेत्र उल्लेख हुनु सहकार्यको सम्भावना र प्रतिबद्धताको संकेत हो; तत्काल कार्यान्वयन सुरु भएको घोषणा भने होइन।
भ्रमणका क्रममा नेपाली नेतृत्वले रासुवा–भोटेकोशी बाढीपछि भारतले उपलब्ध गराएको मानवीय तथा प्राविधिक सहयोगप्रति आभार व्यक्त गरेको पनि संयुक्त विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
५ नोभेम्बरमा प्रकाशित स्वतन्त्र समाचार प्रतिवेदनले पनि मिस्रीका भेटवार्तामा आर्थिक सहयोग, सम्पर्क सञ्जाल, व्यापार तथा पारवहन, ऊर्जा र पूर्वाधारका विषय उठेको जनाएको थियो। उक्त प्रतिवेदनमा पुनर्निर्माण सहयोगको परिमाण र स्वरूप भने अन्तिम नभएको उल्लेख गरिएको छ।
संयुक्त विज्ञप्तिले प्रधानमन्त्री शाहको आगामी भारत भ्रमणका सन्दर्भमा सम्भावित पहल र नतिजाबारे छलफल भएको जनाएको छ। भ्रमणको औपचारिक मिति भने दुवै सरकारले सार्वजनिक गरेको छैन।
- मिस्रीको ४–५ नोभेम्बरको नेपाल भ्रमणपछि ५ नोभेम्बरमा संयुक्त विज्ञप्ति सार्वजनिक भयो।
- स्टार्टअप, डिजिटल कनेक्टिभिटी, एआई र खेलकुदलाई नयाँ सहकार्यका सम्भावित क्षेत्रका रूपमा उल्लेख गरियो।
- व्यापार, जलविद्युत्, ऊर्जा, विकास साझेदारी र भौतिक सम्पर्क स्थापित सहकार्यका क्षेत्रका रूपमा दोहोरिए।
- विज्ञप्तिमा नयाँ परियोजना, बजेट वा कार्यान्वयन मिति घोषणा गरिएको छैन।
स्रोत: नेपाल सरकारको परराष्ट्र मन्त्रालयको संयुक्त प्रेस विज्ञप्ति र स्वतन्त्र समाचार प्रतिवेदनका आधारमा तयार गरिएको।