विदेश पुगेका नेपाली धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदा पहिचान गरी सम्बन्धित समुदायमा फिर्ता ल्याउने विषयमा जनचेतना फैलाउन भक्तपुरमा ‘मलाई घर फर्काऊ’ महोत्सव सुरु भएको छ। नमुना फाउन्डेसनले कार्तिक २८ (१४ नोभेम्बर) मा कमलविनायकस्थित नेपाल भोकेसनल एकेडेमीमा आयोजना गरेको उद्घाटन कार्यक्रममा विभिन्न देशका राजदूत तथा कूटनीतिक प्रतिनिधि सहभागी भए।
महोत्सव सांस्कृतिक सम्पत्तिको अवैध ओसारपसारविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय दिवसका अवसरमा सुरु गरिएको हो। आयोजकका अनुसार, कार्यक्रमले सम्पदा चोरी, त्यसको पहिचान र अनुसन्धानदेखि फिर्ती तथा मूल समुदायमा पुनःस्थापनासम्मको प्रक्रियाबारे विशेषगरी युवा पुस्तालाई जानकारी दिने उद्देश्य राखेको छ।
उद्घाटनमा अस्ट्रेलियाका राजदूत साइमन अन्स्र्ट, इजरायलका राजदूत श्मुलिक एरी बास, नर्वेकी राजदूत डाग्नी म्योस, पूर्व अस्ट्रेलियाली राजदूत फेलिसिटी भोल्क र नेपालस्थित युनेस्को प्रतिनिधि याको डु टोइट सहभागी भएको समाचार प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। सहभागीहरूले सम्पदाको कलात्मक पक्षसँगै त्यसको धार्मिक, सांस्कृतिक र सामुदायिक महत्त्व पनि जोड दिएका थिए।
युनेस्कोका नेपाल प्रतिनिधि डु टोइटले सन् १९७० को महासन्धिले सम्पदा संरक्षण, अवैध व्यापार नियन्त्रण र चोरी भएका वस्तु उत्पत्तिस्थलमा फिर्ता गर्ने विषयमा देशहरूबीच सहकार्यको साझा आधार दिएको बताएका थिए। दाबी तथा सूचना छिटो पहिचान गरी सम्बन्धित निकायसम्म पुर्याउन दूतावासहरूले सम्पर्क व्यक्ति तोक्नुपर्ने सुझाव पनि उनले दिएका थिए।
कार्यक्रम संयोजक श्रीना नेपालका अनुसार, पर्याप्त प्रमाण जुटे पनि आस्थासँग जोडिएका सम्पदा फिर्ता ल्याउने प्रक्रिया चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ। फाउन्डेसनको उद्देश्य त्यस्ता वस्तु राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयमा मात्र राख्नु नभई सम्बन्धित समुदायमै पुनःस्थापना गर्नु रहेको उनले बताएकी थिइन्।
महोत्सवमा ढुङ्गा तथा काठमा मूर्ति कुँद्ने कलाकारका प्रत्यक्ष प्रस्तुति, वृत्तचित्र प्रदर्शन, अन्तरक्रियात्मक गतिविधि र चोरी भएका सम्पदाका प्रतिकृतिको प्रदर्शनी राखिएको छ। कार्यक्रम नोभेम्बर २१ सम्म नेपाल भोकेसनल एकेडेमीमै सञ्चालन हुनेछ; आवश्यक परे अर्को एक साता थप्न सकिने आयोजकको भनाइ छ।
उद्घाटनसम्बन्धी विवरणमा कुनै निश्चित मूर्ति तत्काल फिर्ता गरिएको घोषणा छैन। कार्यक्रमको मुख्य जोड जनचेतना, सम्पदाको अभिलेखीकरण र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा रहेको छ।
- महोत्सव कार्तिक २८ मा भक्तपुरको कमलविनायकस्थित नेपाल भोकेसनल एकेडेमीमा सुरु भयो।
- उद्घाटनमा विभिन्न देशका राजदूत तथा कूटनीतिक प्रतिनिधि सहभागी भए।
- सन् १९७० को युनेस्को महासन्धिलाई अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको साझा आधारका रूपमा उल्लेख गरियो।
- महोत्सवमा मूर्ति कुँद्ने प्रस्तुति, वृत्तचित्र, अन्तरक्रिया र सम्पदाका प्रतिकृति प्रदर्शन समावेश छन्।
स्रोत: उपलब्ध समाचार प्रतिवेदन तथा कार्यक्रममा सहभागी संस्थागत प्रतिनिधिका सार्वजनिक भनाइका आधारमा तयार गरिएको विवरण।