सरकारी खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले धान खरिद प्रक्रिया ढिलो सुरु गर्दा बर्दियाका केही किसानले सरकारले तोकेको न्यूनतम समर्थन मूल्यभन्दा कममा निजी व्यापारीलाई धान बेच्नुपरेको छ। गुलरिया नगरपालिका–१२ का किसान जगमोहन थारूले ३०० क्विन्टल धान प्रतिक्विन्टल २,८०० रुपैयाँमा बेचेको बताएका छन्।
नेपाल न्यूज र लगानी न्यूजका १६ नोभेम्बरमा प्रकाशित प्रतिवेदनअनुसार, हिउँदे बालीका लागि खेत जोत्न, बीउ र मल किन्न तथा घरखर्च जुटाउन किसानले धान बिक्री गर्नुपरेको हो। बर्दियामा मोटा धानको स्थानीय बजार मूल्य प्रतिक्विन्टल करिब २,९०० रुपैयाँ रहेको विवरण पनि ती प्रतिवेदनमा छ।
सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि मोटा धानको न्यूनतम समर्थन मूल्य प्रतिक्विन्टल ३,६६० रुपैयाँ र मध्यम धानको ३,८६० रुपैयाँ तोकेको छ। त्यसैले किसानले स्थानीय बजारमा पाएको मूल्य सरकारी समर्थन मूल्यभन्दा कम देखिएको छ। जगमोहन थारूले बेचेको धान कुन वर्गमा पर्छ भन्ने विवरण स्रोतमा स्पष्ट नभएकाले त्यसको मूल्यसँग छुट्टै अन्तर गणना गरिएको छैन।
खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीको राजापुर कार्यालयले यस वर्ष बर्दियाबाट ३० हजार क्विन्टल धान खरिद गर्ने लक्ष्य राखेको छ। कम्पनीका अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै प्रकाशित विवरणअनुसार २४ हजार क्विन्टल स्थानीय तहहरूमार्फत र बाँकी ६ हजार क्विन्टल कार्यालयबाट खरिद गर्ने योजना छ।
नेपाल किसान महासंघका अध्यक्ष बीपी भण्डारीले खरिद प्रक्रिया अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब दुई हप्ता ढिलो भएको र धेरै किसानले आफ्नो उत्पादनको आधाभन्दा बढी हिस्सा सस्तो मूल्यमा बेचिसकेको बताएका छन्।
बर्दियाको एकीकृत कृषि तथा पशुपन्छी विकास कार्यालयका तथ्यांक उद्धृत गर्दै प्रकाशित समाचारअनुसार जिल्लामा ५० हजार १०० हेक्टरमा धान खेती हुन्छ र वार्षिक उत्पादन करिब २ लाख २८ हजार ८१ मेट्रिक टन छ।
- गुलरिया–१२ का किसान जगमोहन थारूले ३०० क्विन्टल धान प्रतिक्विन्टल २,८०० रुपैयाँमा बेचेका छन्।
- सरकारले मोटा धानको समर्थन मूल्य प्रतिक्विन्टल ३,६६० र मध्यम धानको ३,८६० रुपैयाँ तोकेको छ।
- राजापुर कार्यालयले बर्दियाबाट ३० हजार क्विन्टल धान खरिद गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
- खरिद ढिलो हुँदा किसानले हिउँदे बालीको तयारी र घरखर्च जुटाउन निजी व्यापारीलाई धान बेच्नुपरेको बताएका छन्।
स्रोत: किसानको बिक्री, सरकारी खरिदको अवस्था र समर्थन मूल्यसम्बन्धी प्रकाशित प्रतिवेदन तथा सरकारी निर्णयको तथ्य परीक्षण। तस्बिर प्रतिनिधिमूलक हो, घटनास्थलको तस्बिर होइन।