# अन्तरिक्षमा भेटियो यस्तो बादल, पृथ्वीमा भन्दा अर्बौं गुणा धेरै पानी

- Link: https://merosath.com/%e0%a4%85%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%a4%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b7%e0%a4%ae%e0%a4%be-%e0%a4%ad%e0%a5%87%e0%a4%9f%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a5%8b-%e0%a4%af%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%a4%e0%a5%8b/
- Published: ७ महिना अगाडि
- Author: मेरो साथ

**एजेन्सी ।** वैज्ञानिकहरूले अन्तरिक्षमा पानीले भरिएको अत्यन्तै विशाल ग्यासयुक्त
बादल पत्ता लगाएका छन्। उक्त **कस्मिक क्लाउड** पृथ्वीबाट करिब **१२ अर्ब प्रकाश–वर्ष
टाढा** रहेको बताइएको छ।

रोचक त के भने, सो ग्यासीय बादलमा रहेको पानीको मात्रा **पृथ्वीका सबै महासागरहरूको
कुल पानीभन्दा करिब १४० लाख करोड गुणा बढी** रहेको अनुमान गरिएको छ। पानी त्यहाँ तरल
रूपमा नभई अत्यन्त तातो अवस्थामा **जलवाष्प**को रूपमा रहेको छ।

### क्वासर र ब्ल्याक होलको रहस्य

खगोलविद्ले **क्वासर APM 08279+5255** नामक शक्तिशाली अन्तरिक्ष पिण्डको अनुसन्धानका
क्रममा सो पानीयुक्त बादल फेला पारे। क्वासर भनेको अत्यन्तै ऊर्जाशील आकाशीय वस्तु 
हो, जसको केन्द्रमा विशाल **ब्ल्याक होल** रहन्छ। सो ब्ल्याक होल सूर्यभन्दा करिब **
२० अर्ब गुणा भारी** रहेको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

यो खोज पहिलो पटक **नासा र जेट प्रोपल्सन ल्याब्रोटरी**का वैज्ञानिकहरूले रेडियो टेलिस्कोपमार्फत
गरेका थिए। उनीहरूले **जेड-स्पेस स्पेक्ट्रोमिटर** जस्ता उपकरण प्रयोग गरेर उक्त क्षेत्रमा
पानीको उपस्थितिको पुष्टि गरेका हुन्।

### ब्रह्माण्डको प्रारम्भिक समयको झलक

वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो पानीको बादल ब्रह्माण्डको प्रारम्भिक समयमा बनेको हो। त्यसबेला
आकाशगंगाहरू विकासको प्रक्रियामा थिए र ब्ल्याक होलहरूले वरिपरिका ग्यासहरूलाई तीव्र
रूपमा आकर्षित गरिरहेका थिए। यस अवस्थालाई **एक्टिभ ग्यालेक्टिक न्यूक्लियस** पनि भनिन्छ।

ब्ल्याक होल वरिपरि रहेको अत्यन्त तातो ग्यासीय क्षेत्रले पानीका अणुहरू उत्पादन गरेको
देखिन्छ। यसले ब्रह्माण्डमा जटिल रासायनिक प्रक्रिया प्रारम्भिक समयदेखि नै सक्रिय 
रहेको प्रमाण दिन्छ।

### जीवनको सम्भावनाबारे नयाँ बहस

पानीलाई जीवनको आधार मानिन्छ। ब्रह्माण्डको यति प्रारम्भिक चरणमै यति ठूलो मात्रामा
पानीको उपस्थिति हुनु वैज्ञानिकहरूका लागि आश्चर्यजनक छ। यसले प्रश्न उठाएको छ—**के
जीवनको सुरुवात हामीले सोचेभन्दा धेरै पहिले नै सम्भव थियो त ?**

साथै, यस खोजले पानीजस्ता जीवनका लागि आवश्यक तत्वहरू ब्रह्माण्डभरि फैलिएका हुन सक्ने
र केवल हाम्रो सौर्यमण्डलमा सीमित नभएको देखाएको छ। यसले भविष्यमा अन्य ग्रह वा आकाशीय
प्रणालीहरूमा जीवनको सम्भावना खोज्ने अनुसन्धानलाई थप बल दिने विश्वास गरिएको छ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार यस्तो अध्ययनले **ब्रह्माण्डको रासायनिक विकासक्रम (केमिकल इभोल्युसन)**
बुझ्न मद्दत पुर्‍याउँछ।